ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ


Επιδημιολογικά στοιχεία
- Ο καρκίνος του πνεύμονα αποτελεί την πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες και τη δεύτερη στις γυναίκες.
- Παρατηρείται μια μέτρια μείωση της θνησιμότητας στους άνδρες, αλλά εξελισσόμενη αύξηση στις γυναίκες. Η άνοδος αυτή συσχετίζεται με την αύξηση της καπνιστικής συνήθειας στις γυναίκες.
- Στην ηλικιακή ομάδα των 45 - 65 ετών εμφανίζεται η μεγαλύτερη επίπτωση της νόσου.
- Ο λόγος ανδρών / γυναικών ασθενών είναι 5 προς 1.

Αιτιολογία
1. Κάπνισμα. Το κάπνισμα αποτελεί την κύρια αιτία για άνω του 90% των περιστατικών καρκίνου του πνεύμονα. Ο κίνδυνος εμφάνισης της νόσου εξαρτάται από τον αριθμό των τσιγάρων. Συγκεκριμένα, ο κίνδυνος για έναν καπνιστή 25 ή περισσότερων τσιγάρων την ημέρα είναι 25 - 30 φορές μεγαλύτερος σε σχέση με έναν μη καπνιστή. Άλλοι επιβαρυντικοί παράγοντες είναι η έναρξη της καπνιστικής συνήθειας σε μικρή ηλικία, η υψηλή περιεκτικότητα πίσσας των τσιγάρων και η μακρά περίοδος καπνίσματος. Το παθητικό κάπνισμα αυξάνει, επίσης, τον κίνδυνο, αλλά σε μικρότερο βαθμό. Είναι ιδιαίτερα θετικό ότι η διακοπή του καπνίσματος μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Ωστόσο, μετά από 20 έτη διακοπής του καπνίσματος, ο κίνδυνος για τον πρώην καπνιστή παραμένει 2 - 3 φορές μεγαλύτερος σε σχέση με του μη καπνιστή.
2. Έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες (π.χ. επαγγελματική σε ορυχεία και εργοστάσια): αμίαντος, άσβεστος, νικέλιο, χρώμιο κ.α.

Ιστοπαθολογικά δεδομένα
- Η διαδικασία της καρκινογένεσης. Εκτιμάται ότι η μετατροπή ενός φυσιολογικού κυττάρου του πνεύμονα σε καρκινικό προϋποθέτει 10 - 20 μεταβολές σε γονιδιακό επίπεδο. Οι μεταλλάξεις αυτές συντελούν στην ενεργοποίηση ογκογονιδίων και στην απώλεια ογκοκατασταλτικών γονιδίων. Οι γενετικές τροποποιήσεις προκαλούν παθολογοανατομικές βλάβες. Αρχικά, εμφανίζεται μεταπλασία των βρόγχων, η οποία εξελίσσεται σταδιακά σε δυσπλασία, καρκίνωμα in situ, διηθητικό καρκίνωμα και μεταστατικό Ca. Για την εμφάνιση του καρκίνου δεν ενοχοποιείται μόνο η απώλεια ελέγχου του κυτταρικού πολλαπλασιασμό, αλλά και διαταραχές του ελέγχου του προγραμματισμένου κυτταρικού θανάτου (απόπτωση). Στους παράγοντες, οι οποίοι συμμετέχουν στη ρύθμιση της απόπτωσης, περιλαμβάνονται αυξητικοί παράγοντες, κυτοκίνες και ορμόνες.

- Εντόπιση. Η πλειοψηφία των νεοπλασιών (55%) αναπτύσσεται στην περιοχή της πύλης του πνεύμονα, κοντά στους κύριους βρόγχους. Το 40% των νεοπλασμάτων αντιστοιχεί σε βλάβες, οι οποίες εντοπίζονται στην περιφέρεια. Τέλος, περίπου το 5% είναι πολυεστιακές (ή απροσδιόριστες) βλάβες. Εάν η απόφραξη του βρόγχου είναι πλήρης, ο πνεύμονας εμφανίζει ατελεκτασία περιφερικά της απόφραξης και μεγάλη επιρρέπεια στην εμφάνιση λοιμώξεων.

- Ιστολογικοί τύποι. Οι κυριότεροι ιστολογικοί τύποι είναι τέσσερις: καρκινώματα από πλακώδες επιθήλιο, μικροκυτταρικά καρκινώματα, μεγαλοκυτταρικά καρκινώματα και αδενοκαρκινώματα. Συγκεκριμένα:
1. Μη μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα: από πλακώδες επιθήλιο (35 – 40%), αδενοκαρκινώματα (40%), μεγαλοκυτταρικά (5 – 10%).
2. Μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα (20%).
3. Άλλοι όγκοι: καρκινοειδή, κυλινδρώματα, καρκινοσαρκώματα, λεμφώματα, μεσοθηλιώματα.
Το καρκίνωμα από πλακώδες επιθήλιο συσχετίζεται έντονα με το κάπνισμα. Συνήθως, εντοπίζεται κεντρικά στο τραχειοβρογχικό δένδρο και παρουσιάζει βραδύτερη εξέλιξη από άλλους κοινούς τύπους. Ωστόσο, είναι συχνότερες οι τοπικές υποτροπές της νόσου. Στα παρανεοπλασματικά σύνδρομα, τα οποία εμφανίζονται σε ασθενείς με καρκίνωμα από πλακώδες επιθήλιο, περιλαμβάνονται η υπερασβεστιαιμία και η υπερτροφική οστεοαρθροπάθεια. Το αδενοκαρκίνωμα έχει μικρότερη συσχέτιση με το κάπνισμα. Εντοπίζεται περιφερικότερα και χορηγεί πρώιμες αιματογενείς (ιδίως εγκεφαλικές) μεταστάσεις. Παρανεοπλασματικά σύνδρομα του αδενοκαρκινώματος είναι η υπερτροφική οστεοαρθροπάθεια, η μεταναστευτική θρομβοφλεβίτιδα και η γυναικομαστία. Το μεγαλοκυτταρικό καρκίνωμα εντοπίζεται, επίσης, περιφερικά και χορηγεί πρώιμες αιματογενείς μεταστάσεις. Χαρακτηρίζεται από πτωχή πρόγνωση. Τέλος, ο μικροκυτταρικός καρκίνος εντοπίζεται κεντρικά και εμφανίζει ταχεία ανάπτυξη. Στα παρανεοπλασματικά σύνδρομα της νόσου ανήκουν το σύνδρομο Cushing, το σύνδρομο απρόσφορης έκκρισης αντιδιουρητικής ορμόνης, το σύνδρομο καρκινοειδούς και οι νευρομυϊκές διαταραχές.

- Τοπική επέκταση και μεταστάσεις. Η διασπορά διακρίνεται σε τοπική, λεμφογενή και αιματογενή. Επέκταση κατά συνέχεια ιστού μπορεί να συμβεί σε παρακείμενες θέσεις στον πνεύμονα, στο περικάρδιο, στην καρδιά, στον οισοφάγο και στο θωρακικό τοίχωμα – συμπεριλαμβανομένων των πλευρών. Μεταστάσεις στον υπεζωκότα είναι δυνατό να προκαλέσουν υπεζωκοτική διήθηση. Λεμφογενής διασπορά συμβαίνει αρχικά στους επιχώριους λεμφαδένες και κατόπιν στους υπερκλείδιους και στους μασχαλιαίους λεμφαδένες. Αιματογενής διασπορά μπορεί να συμβεί σε πρώιμη φάση της εξέλιξης της νόσου και να είναι εκτεταμένη (ήπαρ, οστά, εγκέφαλος).

Εκδηλώσεις του καρκίνου του πνεύμονα
Το νεόπλασμα μπορεί να είναι ασυμπτωματικό για χρόνια και να αποκαλυφθεί τυχαία σε μία ακτινογραφία θώρακα, η οποία πραγματοποιείται για άλλη αιτία. Σε άλλες περιπτώσεις, η νόσος αποκαλύπτεται με αφορμή μία λοίμωξη του αναπνευστικού, η οποία δεν ελέγχεται αποτελεσματικά παρά τη χορήγηση αντιβιοτικών.

1. Συμπτώματα τοπικής επέκτασης της νόσου: βήχας, αιμόπτυση, άλγος και δύσπνοια. Ο βήχας αποτελεί το κυριότερο σύμπτωμα. Εφόσον το νεόπλασμα διηθεί το τοίχωμα των βρόγχων, μπορεί να εμφανιστεί αίμα στα πτύελα. Ακόμα και ένα περιστατικό αιμόπτυσης σε χρόνιο καπνιστή άνω των 40 ετών, θα πρέπει να οδηγεί σε πλήρη διαγνωστική διερεύνηση. Θωρακικό άλγος προκαλείται εξαιτίας της επέκτασης της νόσου στο μεσοθωράκιο ή στο θωρακικό τοίχωμα. Τέλος, η δύσπνοια οφείλεται σε απόφραξη αεραγωγών εξαιτίας της ανάπτυξης του όγκου.

2. Συστηματικά συμπτώματα: μείωση σωματικού βάρους, καχεξία, ανορεξία, πυρετός και νυχτερινή εφίδρωση.

3. Συμπτώματα παρανεοπλασματικών συνδρόμων. Αποτελούν εκδηλώσεις εξαιτίας της έκτοπης παραγωγής ουσιών με συστηματικές δράσεις. Τέτοιες ουσίες παράγονται από όλους τους ιστολογικούς τύπους, αλλά ιδιαίτερα από τα μικροκυτταρικά νεοπλάσματα.

4. Συμπτώματα συνδρόμων επί καρκίνου του πνεύμονα. Τα σύνδρομα, τα οποία παρατηρούνται σε ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα, είναι:
- Σύνδρομο άνω κοίλης φλέβας. Οφείλεται σε συμπίεση της άνω κοίλης φλέβας από όγκους του δεξιού – άνω μεσοθωρακίου και απόφραξη της φλεβικής παροχέτευσης της κεφαλής, των άνω άκρων και του θώρακα. Παρατηρούνται οίδημα προσώπου και τραχήλου, επίφλεβο θώρακος, εξόφθαλμο και δύσπνοια.
- Σύνδρομο Horner. Οφείλεται σε προσβολή των αυχενικών συμπαθητικών νεύρων από όγκο της κορυφής του πνεύμονα, ο οποίος διηθεί το θωρακικό τοίχωμα (όγκος Pancoast). Σύστοιχα προς τον όγκο, παρατηρούνται πτώση βλεφάρου, μύση και ανιδρωσία.
- Σύνδρομο συμπίεσης βραχιονίου πλέγματος. Εμφανίζονται παραισθησίες και μυϊκή αδυναμία του άνω άκρου.

Μερικές φορές, οι πρώτες εκδηλώσεις της νόσου προέρχονται από τις μεταστατικές εστίες, ενώ ο πρωτοπαθής όγκος παραμένει ασυμπτωματικός:
1. Ψηλαφητοί υπερκλείδιοι και μασχαλιαίοι λεμφαδένες.
2. Εκδηλώσεις αυξημένης ενδοκράνιας πίεσης σε εγκεφαλικές μεταστάσεις.
3. Οστικό άλγος και παθολογικά κατάγματα σε οστικές μεταστάσεις.
4. Ίκτερος σε ηπατικές μεταστάσεις.

Διαγνωστική διερεύνηση
Όπως σε όλες τις περιπτώσεις, η διαγνωστική διερεύνηση αρχίζει με τη λήψη του ιστορικού και την αντικειμενική εξέταση του ασθενούς. Αρκετά συχνά, μετά την πλήρη κλινική εξέταση, η ακτινογραφία θώρακος προσφέρει σημαντικά ευρήματα σε άτομα που πάσχουν από τη νόσο. Μπορεί να αποκαλύψει μία διακριτή νεοπλασματική μάζα στον πνεύμονα ή λεμφαδενικές μάζες (διαμέτρου > 2 cm) στην πύλη του πνεύμονα ή στο μεσοθωράκιο. Ωστόσο, οριστική διάγνωση τίθεται μόνο με την ιστολογική εξέταση:
1. Κυτταρολογική εξέταση πτυέλων. Η μικροσκοπική εξέταση των πτυέλων (κυτταρολογική εξέταση) μπορεί να αποκαλύψει κακοήθη ή άτυπα κύτταρα. Σημειώνεται ότι αξιολογούνται μόνο τα θετικά αποτελέσματα. Υλικό της εξέτασης αποτελούν πτύελα, τα οποία λαμβάνονται μετά από βαθιά απόχρεμψη με ή χωρίς τη χορήγηση αποχρεμπτικών φαρμάκων. Η μέθοδος είναι ακριβέστερη για όγκους, που εντοπίζονται κεντρικά (στους μεγάλους βρόγχους). Σε αυτούς, θετικά αποτελέσματα προκύπτουν στο 60 – 80% των περιπτώσεων. Όσον αφορά τον ιστολογικό τύπο, τα αποτελέσματα της εξέτασης συμπίπτουν συχνότερα με αυτά της ιστολογικής όταν πρόκειται για καλά διαφοροποιημένες νεοπλασίες ή μικροκυτταρικά καρκινώματα.
2. Βρογχοσκόπηση. Πραγματοποιείται με τη χρήση εύκαμπτου βρογχοσκοπίου. Δίδει τη δυνατότητα επισκόπησης των βλαβών, λήψης βιοψιών από ύποπτες περιοχές και συλλογής βρογχικών εκπλυμάτων (για κυτταρολογική εξέταση). Επίσης, είναι δυνατή η διαβρογχική – δια βελόνης – αναρρόφηση από παρακείμενο (στον βρόγχο) διογκωμένο λεμφαδένα. Αξιολογούνται μόνο τα θετικά αποτελέσματα.
3. Βιοψία διογκωμένου υπερκλείδιου λεμφαδένα.
4. Βιοψία – δια βελόνης – υπό καθοδήγηση αξονικού τομογράφου. Η διαδερμική βιοψία υπό ακτινολογική καθοδήγηση μπορεί να οδηγήσει σε διάγνωση, εάν η βρογχοσκόπηση δεν κατέληξε σε ασφαλή συμπεράσματα. Η μέθοδος εφαρμόζεται κυρίως σε περιπτώσεις περιφερικά εντοπιζόμενων όγκων.
5. Μεσοθωρακοσκόπηση. Δίδει τη δυνατότητα ιστολογικής ταυτοποίησης διογκωμένων λεμφαδένων στο μεσοθωράκιο, εφόσον δεν έχει επιτευχθεί ιστολογική διάγνωση με τις προηγούμενες μεθόδους

Εκτός από την ακτινογραφία θώρακα, διάφορες άλλες εργαστηριακές μέθοδοι προσφέρουν χρήσιμες πληροφορίες:
1. Αιματολογικός και βιοχημικός έλεγχος.
2. Αξονική τομογραφία θώρακα. Μπορεί να συμβάλει στη διαγνωστική διερεύνηση, όταν υπάρχουν αμφισβητούμενες βλάβες στην ακτινογραφία θώρακα. Επίσης, πνευμονικές βλάβες, μη ορατές στην απλή ακτινογραφία, είναι δυνατό να αποκαλυφθούν. Ωστόσο, η κύρια συμβολή της αξονικής τομογραφίας θώρακα αφορά τη μελέτη του μεσοθωρακίου.
3. Μαγνητική τομογραφία θώρακα. Συμβάλλει στη μελέτη του μεσοθωρακίου, των αγγείων της περιοχής, του υποζωκότα και του διαφράγματος.
4. Αξονική τομογραφία άνω κοιλίας. Είναι χρήσιμη για τη διάγνωση λεμφαδενοπάθειας ή ηπατικών μεταστάσεων.
5. Μαγνητική τομογραφία άνω κοιλίας. Συμβάλλει στη διαφοροδιάγνωση επινεφριδιακών διογκώσεων.
6. Αξονική τομογραφία εγκεφάλου. Πραγματοποιείται σε ασθενείς με μικροκυτταρικό καρκίνο ή σε κλινική υποψία μη μικροκυτταρικού καρκίνου.
7. Σπινθηρογράφημα οστών. Πραγματοποιείται σε ασθενείς με μικροκυτταρικό καρκίνο ή επί οστικού άλγους, υπερασβεστιαιμίας ή αυξημένης αλκαλικής φωσφατάσης σε μη μικροκυτταρικό καρκίνο.
8. Εξέταση μυελού των οστών. Σε ασθενείς με μικροκυτταρικό καρκίνο όταν υπάρχουν ενδείξεις κατάληψης του μυελού στο περιφερικό αίμα (μειωμένες τιμές αιμοπεταλίων και λευκοκυττάρων, εμπύρηνα ερυθροκύτταρα, αυξημένα επίπεδα LDH).
9. Τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (ΡΕΤ). Η τομογραφία ΡΕΤ, με χρήση 18-fluorodeoxyglucose, έχει μεγαλύτερη ευαισθησία σε σχέση με την αξονική τομογραφία για την αποκάλυψη των κακοήθων βλαβών του πνεύμονα και των διογκωμένων λεμφαδένων του μεσοθωρακίου. Η επιλεκτική εφαρμογή της τομογραφίας ΡΕΤ είναι σκόπιμη, ιδιαίτερα για την εκτίμηση λεμφαδένων του μεσοθωρακίου (ορατοί λεμφαδένες μικρότερη από 1 cm). Εξαιτίας αυτής της δυνατότητας, επιτυγχάνεται βελτιστοποίηση της σταδιοποίησης σε περισσότερους από τους μισούς ασθενείς. Επιπλέον, η τομογραφία ΡΕΤ μπορεί να αποκαλύψει εξωθωρακικές μεταστάσεις στο 10 – 15% των ασθενών. Τέλος, η διαβρογχική αφαίρεση των επιχώριων λεμφαδένων, υπό την καθοδήγηση αξονικής τομογραφίας και/ή τομογραφίας ΡΕΤ, επιτρέπει την ταυτόχρονη πραγματοποίηση διάγνωσης και σταδιοποίησης.
10. Αξιολόγηση της αναπνευστικής λειτουργίας. Εφαρμόζεται πριν από ριζική χειρουργική επέμβαση ή ριζική ακτινοθεραπεία.

Σταδιοποίηση της νόσου
Η ορθή σταδιοποίηση της νόσου, εκτός από τη σημασία που έχει για την πρόγνωση, αποτελεί οδηγό για την εφαρμογή των θεραπευτικών μεθόδων. Επομένως, πρέπει να είναι ολοκληρωμένη, ώστε να εφαρμόζεται η κατάλληλη θεραπευτική αντιμετώπιση σε κάθε περίπτωση.

Σύμφωνα με το σύστημα ΤΝΜ, η σταδιοποίηση του μη μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα είναι η εξής:

Τ0: μη εντοπίσιμος πρωτοπαθής όγκος
ΤΧ: μη εντοπίσιμος πρωτοπαθής όγκος με θετική κυτταρολογική εξέταση
Τ1: όγκος διαμέτρου μικρότερης των 3 cm χωρίς τοπική διήθηση
Τ2: όγκος διαμέτρου μεγαλύτερης των 3 cm ή υπεζωκοτική διήθηση ή με ατελεκτασία σε λιγότερο από ολόκληρο τον πνεύμονα, περισσότερο από 2 cm από την τρόπιδα.
Τ3: όγκος οποιουδήποτε μεγέθους με διήθηση στο θωρακικό τοίχωμα ή λιγότερο από 2 cm από την τρόπιδα ή με πρόκληση ατελεκτασίας σε ολόκληρο τον πνεύμονα ή διήθηση διαφράγματος, μεσοθωρακίου, υπεζωκότα, τοιχωματικού περικαρδίου
Τ4: διήθηση ενός από τα εξής: μεσοθωράκιο, περικάρδιο, μεγάλα αγγεία, τραχεία, οισοφάγος, τρόπιδα, σπόνδυλος, πλευριτικό υγρό με κακοήθη κύτταρα, δορυφόρα οζία στον ίδιο λοβό με την πρωτοπαθή εστία

Ν0: απουσία νόσου στους λεμφαδένες
Ν1: προσβεβλημένοι σύστοιχοι περιβρογχικοί, ενδοπνευμονικοί, πυλαίοι λεμφαδένες
Ν2: προσβεβλημένοι σύστοιχοι μεσοθωρακικοί ή και υποτροπιδικοί λεμφαδένες
Ν3: προσβεβλημένοι ετερόπλευροι πυλαίοι ή μεσοθωρακικοί λεμφαδένες, ομόπλευροι ή ετερόπλευροι υπερκλείδιοι λεμφαδένες

Μ0: απουσία μακρινών μεταστάσεων
Μ1: μακρινές μεταστάσεις ή δορυφόρα οζία σε λοβό διαφορετικό από αυτόν της πρωτοπαθούς εστίας

Στάδια του μη μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα:
Στάδιο ΙΑ: Τ1Ν0Μ0
Στάδιο ΙΒ: Τ2Ν0Μ0
Στάδιο ΙΙΑ: Τ1Ν1Μ0
Στάδιο ΙΙΒ: Τ2Ν1Μ0
Στάδιο ΙΙΙΑ: Τ1-3/Ν2/Μ0, Τ3Ν1Μ0
Στάδιο ΙΙΙΒ: κάθε Τ/Ν3/Μ0, Τ4/κάθε Ν/Μ0
Στάδιο ΙV: κάθε Τ/κάθε Ν/Μ1

Η σταδιοποίηση του μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα είναι η εξής:
- Περιορισμένη νόσος: εντόπιση στο ένα ημιθωράκιο, μεσοθωράκιο, σύστοιχοι υπερκλείδιοι λεμφαδένες
- Εκτεταμένη νόσος: μεγαλύτερη επέκταση με κακοήθη υπεζωκοτική ή περικαρδιακή συλλογή ή και μακρινές μεταστάσεις (π.χ. οστά, μυελός οστών, εγκέφαλος)

Η θεραπευτική αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα
Σύμφωνα με τις οδηγίες του Royal College of Radiologists, η επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής αντιμετώπισης σε ασθενείς με μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα εξαρτάται από το στάδιο της νόσου, τη συνυπάρχουσα νοσηρότητα, την απώλεια του σωματικού βάρους και τη λειτουργική ικανότητα των πνευμόνων.

Εφόσον η λειτουργική ικανότητα των πνευμόνων είναι επαρκής, η συνυπάρχουσα νοσηρότητα είναι περιορισμένη και η απώλεια σωματικού βάρους είναι μικρή, οι θεραπευτικές επιλογές ανά στάδιο διαμορφώνονται ως εξής:
- Στάδιο Ι: χειρουργική αντιμετώπιση ή ριζική ακτινοθεραπεία
- Στάδιο ΙΙ: χειρουργική αντιμετώπιση ή ριζική ακτινοθεραπεία
- Στάδιο ΙΙΙ: ριζική ακτινοθεραπεία ή χημειοθεραπεία ή χειρουργική αντιμετώπιση (Τ3Ν1)
- Στάδιο ΙV: χημειοθεραπεία

Εφόσον η λειτουργική ικανότητα των πνευμόνων είναι ανεπαρκής, η συνυπάρχουσα νοσηρότητα είναι σοβαρή και η απώλεια σωματικού βάρους είναι μεγάλη, οι θεραπευτικές επιλογές ανά στάδιο διαμορφώνονται ως εξής:
- Στάδιο Ι: παρηγορική αγωγή ή παρηγορική ακτινοθεραπεία
- Στάδιο ΙΙ: παρηγορική αγωγή ή παρηγορική ακτινοθεραπεία
- Στάδιο ΙΙΙ: παρηγορική αγωγή ή παρηγορική ακτινοθεραπεία
- Στάδιο ΙV: παρηγορική αγωγή ή παρηγορική ακτινοθεραπεία

Συγκεκριμένα, χειρουργική αντιμετώπιση εφαρμόζεται σε ασθενείς σταδίου Ι ή ΙΙ και σε επιλεγμένους ασθενείς σταδίου ΙΙΙΑ. Ριζική ακτινοθεραπεία μπορεί να εφαρμοστεί σε ασθενείς με χειρουργήσιμη νόσο, όταν η επέμβαση δεν είναι δυνατή για ιατρικούς λόγους ή επιθυμητή από τον ασθενή. Μετά τη χειρουργική αντιμετώπιση, εφαρμόζεται επικουρική θεραπεία ανάλογα με το στάδιο:
- Στάδιο Ι: χημειοθεραπεία σε ασθενείς υψηλού κινδύνου (π.χ. σε ανεπαρκή λεμφαδενεκτομή μεσοθωρακίου)
- Στάδια ΙΙ – ΙΙΙΑ: ακτινοθεραπεία και χημειοθεραπεία επί ατελούς μικροσκοπικής ή μακροσκοπικής εξαίρεσης του όγκου. Μετά από πλήρη εκτομή, χορηγείται χημειοθεραπεία σε ασθενείς υψηλού κινδύνου βάσει κριτηρίων. Σε αδενοκαρκινώματα ή μεγαλοκυτταρικά καρκινώματα, η επικουρική χημειοθεραπεία περιορίζει την πιθανότητα υποτροπής και αυξάνει την επιβίωση. Η ακτινοθεραπεία του μεσοθωρακίου, της κοίτης του όγκου και του βρογχικού κολοβώματος μειώνει την πιθανότητα τοπικής υποτροπής.
Σε ασθενείς με μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα, εφαρμόζεται χημειοθεραπεία και – μετά από σημαντική ή πλήρη ανταπόκριση – ριζική ακτινοθεραπεία ή εξ΄ αρχής χημειοθεραπεία και ακτινοθεραπεία. Σπάνια, σε μικρή – τοπική νόσο μπορεί να είναι δυνατή η χειρουργική αντιμετώπιση. Επί πλήρους ανταπόκρισης της τοπικής νόσου, πραγματοποιείται προφυλακτική ακτινοθεραπεία εγκεφάλου

Πηγές:- Πλατανιώτης Γ. Αρχές Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας. Ελληνική Εταιρία Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας. Αθήνα, 2009.
- Αραπάκης Γ: Κλινική Σημειολογία και Διαγνωστική. Αθήνα, 1997.
- Ράπτης Σ: Εσωτερική Παθολογία. Αθήνα, Εκδόσεις Παρισιάνος, 2002.
- Bomford CK, Kunkler IH, Hancock BW. (2003). Textbook of Radiotherapy. Churchill Livingstone ed.
- Kiricuta IC. (2001). Selection and delineation of lymph node target volume for lung cancer conformal radiotherapy. Strahlenther Oncol 177:410-23
- Kumar V, Cotran R, Robbins S. (2003). Bασική Παθολογοανατομία. Εκδ. Παρισιάνος

3 comments:

Anonymous said...

Καλησπέρα. Θα ξεκινήσω σε λίγους μήνες την ειδικότητα της Ακτινοθεραπευτικής κ θα με ενδιέφερε πολύ στο διάστημα που μεσολαβεί να διάβαζα το βιβλίο του κ. Πλατανιώτη. Θα μπορούσατε να μου πείτε που διανέμεται?
Σας ευχαριστώ πολύ.

Anonymous said...

Αγαπητέ συνάδελφε,το βιβλίο του κυρίου Πλατανιώτη δεν θα το βρείτε στα βιβλιοπωλεία. Εκδόθηκε από την Ελληνική Εταιρία Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας και διανεμήθηκε από αυτή. Μπορείτε να ρωτήσετε στην εταιρία εάν υπάρχουν ακόμα διαθέσιμα τεύχη. Σε αντίθετη περίπτωση σας προτείνω να επικοινωνήσετε μαζί μου στη διεύθυνση: angelidis.george@gmail.com

Anonymous said...

Ευχαριστώ πολύ για τις πληροφορίες και την άμεση απάντηση! Θα επικοινωνήσω με την εταιρία.