ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΟΝΥΧΩΝ



Ο τραυματισμός της μήτρας του όνυχος αποτελεί τη συχνότερη αιτία διαταραχής, η οποία μπορεί να οδηγήσει ακόμα και σε μόνιμη παρεκτροπή της ανάπτυξής του. Επίσης, η ανάπτυξη επιβραδύνεται σε περιπτώσεις οξείας νόσου ή ισχαιμίας. Αντίθετα, επιταχύνεται σε άτομα που πάσχουν από ψωρίαση. Έτσι, η εξέταση των ονύχων είναι δυνατό να παράσχει ενδείξεις για συστηματικά νοσήματα. Ωστόσο, ορισμένα ευρήματα δεν είναι παθολογικά. Για παράδειγμα, με την πάροδο της ηλικίας, αυξάνεται η κατά μήκος αυλάκωση και στίξη της πλάκας των ονύχων. Επιπλέον, εξαιτίας επαναλαμβανόμενων μικροτραυματισμών της μήτρας, εμφανίζονται λευκωπά εγκάρσια στίγματα (γραμμωτή λευκονυχία) σε φυσιολογικούς όνυχες. Λανθασμένα, τα στίγματα αυτά συχνά εκλαμβάνονται ως ενδείξεις ανεπάρκειας ασβεστίου.
Κοιλωνυχία (koilonychia). Χαρακτηρίζεται από επιπέδωση ή κοίλανση και ευθραυστότητα των ονύχων. Παρατηρείται σε ασθενείς με χρόνια σιδηροπενική αναιμία, αλλά και σε μυκητιασική προσβολή. Ειδικά σε βαριά σιδηροπενία μπορεί να συνυπάρχει με δυσφαγία, γωνιακή στοματίτιδα και γλωσσίτιδα.
Πληκτροδακτυλία (clubbing). Χαρακτηρίζεται από αυξημένη κύρτωση των ονύχων, εξαφάνιση της ονυχοφόρου αύλακος, διόγκωση της ονυχοφόρου φάλαγγας και αίσθημα αντιτυπίας μετά από ελαφρά πίεση της κοίτης του όνυχος. Συνήθως, είναι δευτεροπαθής, αλλά – σε λίγες περιπτώσεις – μπορεί να αφορά σε οικογενή πληκτροδακτυλία ή ιδιοπαθή υπερτροφική οστεοαρθροπάθεια.
Παθολογικές καταστάσεις, οι οποίες προκαλούν πληκτροδακτυλία, είναι:
1. Βρογχογενές καρκίνωμα (υπερτροφική πνευμονική οστεοαρθροπάθεια: περιοστίτιδα, παραγωγή νέου οστίτη ιστού)
2. Μεσοθηλίωμα
3. Βρογχεκτασίες
4. Πνευμονικό εμπύημα, απόστημα
5. Διάμεση πνευμονική ίνωση
6. Συγγενείς κυανωτικές καρδιοπάθειες
7. Λοιμώδης ενδοκαρδίτιδα
8. Νόσος Hodgkin (μεσοθωρακική εντόπιση)
9. Κίρρωση ήπατος
10. Φλεγμονώδη νοσήματα εντέρου (ελκώδης κολίτιδα, νόσος Crohn)
11. Πολύποδες παχέος εντέρου
12. Σύνδρομο Peutz-Jeghers (αμαρτωματώδεις πολύποδες εντέρου και εναπόθεση μελανίνης με τη μορφή κηλίδων σε χείλη, βλεννογόνο στόματος, παλάμες και πέλματα)
13. Θυρεοειδική ακροπάθεια
Γραμμοειδείς υπονύχιες αιμορραγίες (splinter haemorrhages). Εμφανίζονται σε άτομα, τα οποία εκτελούν χειρωνακτικές εργασίες, και σε ασθενείς με συστηματική αγγειίτιδα, λοιμώδη ενδοκαρδίτιδα, οξεία λευχαιμία ή σηψαιμία. Επί συστηματικής αγγειίτιδας, οι γραμμοειδείς υπονύχιες αιμορραγίες μπορεί να συνοδεύονται από αιμορραγίες στο δέρμα, στον αμφιβληστροειδή και επώδυνα οζίδια στις ράγες των δαχτύλων (οζίδια Osler).
Τροφικές διαταραχές. Οι όνυχες είναι λεπτοί – εύθραυστοι και παρουσιάζουν λευκωπές γραμμώσεις και εντυπώματα. Τροφικές διαταραχές των ονύχων παρουσιάζονται σε ασθενείς με αναιμία, μυξοίδημα, χρόνια εξαντλητικά νοσήματα και δερματοπάθειες (π.χ. ψωρίαση).
Ονυχόλυση (onycholysis). Αποτελεί αποκόλληση της πλάκας του όνυχος από την κοίτη του. Μπορεί να οφείλεται σε μικροτραυματισμό, ψωρίαση ή θυρεοειδοπάθεια.
Γραμμές του Beau (Beau’s lines). Είναι εγκάρσιες αυλακώσεις, οι οποίες προκύπτουν ταυτόχρονα σε όλους τους όνυχες εντός ολίγων εβδομάδων. Οφείλονται σε παροδική διακοπή της ανάπτυξης των ονύχων εξαιτίας οξείας νόσου.
Λευκονυχία. Η λεύκανση των ονύχων αποτελεί ένδειξη υπολευκωματιναιμίας, όπως σε κίρρωση του ήπατος.
Όνυχες του Terry (Terry’s nails). Το εγγύς τμήμα των ονύχων είναι λευκό και το άπω τμήμα είναι ερυθρόφαιο. Παρατηρούνται σε κίρρωση του ήπατος και χρόνια νεφρική ανεπάρκεια.
Μυκητιασική ονυχία. Εκδηλώνεται με φλεγμονή της κοίτης του όνυχος και του παρονυχίου.
Τριχοειδικός σφυγμός. Παρατηρείται εναλλαγή ωχρότητας – ερυθρότητας κατά τη συστολή – διαστολή των αρτηριολίων και των τριχοειδών μετά από πίεση προς τα κάτω του ελεύθερου άκρου του όνυχος. Εμφανίζεται σε ασθενείς με ανεπάρκεια αορτικής βαλβίδας, θυρεοτοξίκωση ή αναιμία και σε γυναίκες σε κατάσταση εγκυμοσύνης.

Πηγές:
- Munro JF, Campbell IW. MACLEOD’S Κλινική Εξέταση. Εκδόσεις Παρισιάνου. Αθήνα, 2002.
- Αραπάκης Γ. Κλινική Σημειολογία και Διαγνωστική. Αθήνα, 1997.

No comments: