ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ


Η υπογονιμότητα είναι μια παθολογική κατάσταση, η οποία δεν αποτελεί απειλή για τη ζωή του ατόμου. Ωστόσο, μπορεί να καταστεί σημαντικό πρόβλημα, επηρεάζοντας αρνητικά την ποιότητα της ζωής των ασθενών. Αυτό οφείλεται σε δύο βασικούς λόγους:
1. Η υπογονιμότητα έρχεται σε σύγκρουση με το εγγενές αίτημα της αναπαραγωγής, το οποίο ενυπάρχει σε όλα τα είδη με σκοπό τη διαιώνισή τους.
2. Η επιθυμία για δημιουργία οικογένειας αποτελεί τμήμα του κοινωνικού ρόλου του ατόμου.
Σε αυτό το βιολογικό και κοινωνικό πλαίσιο, η υπογονιμότητα πλήττει την ψυχολογική κατάσταση του ασθενούς και είναι πιθανό να υποσκάψει τη συζυγική σχέση. Σύμφωνα με στατιστικά δεδομένα, εμφανίζεται στο 15 – 20% των ζευγαριών αναπαραγωγικής ηλικίας, τα οποία αδυνατούν να τεκνοποιήσουν παρά τις συστηματικές προσπάθειες ενός έτους. Από αυτά τα στοιχεία προκύπτει, επίσης, ότι τα αίτια της υπογονιμότητας μοιράζονται εξίσου στα δύο φύλα, ενώ συχνά μπορεί και τα δύο μέλη ενός ζεύγους να εμφανίζουν σχετικές διαταραχές. Ειδικά στις δυτικές κοινωνίες, σημαντική συμβολή φαίνεται να έχουν η τάση των γυναικών να παντρεύονται σε μεγαλύτερες ηλικίες και η παρατηρούμενη υποβάθμιση της ποιότητας του σπέρματος.

Όσον αφορά τα αίτια της ανδρικής υπογονιμότητας, διακρίνονται σε προ-ορχικά, ορχικά (80%) και μετα-ορχικά. Από άποψη συχνότητας, τα αίτια αυτά ακολουθούν την εξής κατάταξη:
1. Κιρσοκήλη (30 – 35%): κιρσοί των φλεβών των όρχεων, πιθανώς κληρονομικής αιτιολογίας.
2. Ιδιοπαθής βλάβη των όρχεων (25 – 30%): η αιτιολογία είναι πιθανώς γονιδιακή, ωστόσο δεν είναι γνωστή προς το παρόν.
3. Αζωοσπερμία (10 – 15%): το σπέρμα δεν περιέχει σπερματοζωάρια, είτε λόγω απόφραξης κατά τη διαδρομή των σπερματοζωαρίων από τους όρχεις προς την ουρήθρα (αποφρακτική αζωοσπερμία) είτε εξαιτίας διαταραχής κατά την παραγωγή των σπερματοζωαρίων (παραγωγική αζωοσπερμία).
4. Φλεγμονώδη αίτια του γεννητικού συστήματος (10 – 20%): προστατίτιδες, επιδιδυμίτιδες.
5. Σπανιότερα αίτια (10 – 15%): γενετικές ανωμαλίες, κρυψορχία, συστροφή όρχεος, ανατομικές ανωμαλίες του πέους ή της εξόδου της ουρήθρας, κακοήθεις νεοπλασίες του όρχεος, ενδοκρινολογικές – μεταβολικές – ανοσολογικές διαταραχές, κάπνισμα, λανθασμένο διατροφικό πρότυπο, μολυσματικοί και χημικοί παράγοντες του περιβάλλοντος, ακτινοβολίες, αγχώδεις διαταραχές, νευροψυχιατρικά νοσήματα.

Η διαγνωστική διερεύνηση της ανδρικής υπογονιμότητας περιλαμβάνει:
1. Λήψη του ιατρικού ιστορικού του ασθενούς.
2. Αντικειμενική εξέταση από τον ιατρό.
3. Σπερμοδιάγραμμα: αποτελεί μια απλή εξέταση του σπέρματος, η οποία προϋποθέτει σεξουαλική αποχή για 3 ημέρες προηγουμένως.
Αναλόγως των ευρημάτων, είναι πιθανό να απαιτηθούν περαιτέρω εξετάσεις:
1. Ορμονολογικές, βιοχημικές και ανοσολογικές εξετάσεις (αίμα, σπέρμα).
2. Καλλιέργειες ούρων και σπέρματος.
3. Γενετική εξέταση.
4. Απεικονιστικές εξετάσεις του γεννητικού συστήματος (υπερηχογράφημα, αξονική ή μαγνητική τομογραφία).

Η θεραπευτική αντιμετώπιση της ανδρικής υπογονιμότητας είναι φαρμακευτική ή χειρουργική. Χειρουργικές τεχνικές εφαρμόζονται σε ασθενείς με κιρσοκήλη, αζωοσπερμία ή ορισμένες ανωμαλίες των έξω γεννητικών οργάνων. Η κρυψορχία πρέπει να αντιμετωπίζεται χειρουργικά εάν συνεχίζει να υπάρχει μετά το πρώτο έτος της ηλικίας του παιδιού. Η φαρμακευτική αντιμετώπιση εξαρτάται από το αίτιο και – σε γενικές γραμμές – μπορεί να περιλαμβάνει αντιβιοτικά, αντιφλεγμονώδη φάρμακα, ορμονικά σκευάσματα, ένζυμα, βιταμίνες και ειδικά φάρμακα για συγκεκριμένα συστηματικά νοσήματα. Η αποτελεσματικότητα των ανωτέρω μεθόδων είναι ικανοποιητική, με εξαίρεση τις περιπτώσεις ιδιοπαθούς (άγνωστης) βλάβης των όρχεων για τις οποίες εφαρμόζονται εμπειρικές θεραπείες με πτωχά αποτελέσματα.

No comments: