ΠΩΣ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ;


Ο κύκλος της σεξουαλικής ανταπόκρισης διαιρείται σε τέσσερα στάδια και οι διαταραχές της σεξουαλικότητας μπορεί να εμφανιστούν σε ένα ή περισσότερα από αυτά:
1. Επιθυμία
2. Απόλαυση
3. Οργασμός
4. Ολοκλήρωση

Διαταραχές της σεξουαλικότητας

Με τον όρο διαταραχές της σεξουαλικότητας καλύπτονται παθολογικές καταστάσεις, κατά τις οποίες το άτομο είναι ανίκανο να συμμετέχει σε μια σεξουαλική σχέση με τον τρόπο που θα ήθελε. Εκτός από τις οργανικές διαταραχές ή τα σωματικά νοσήματα, οι διαταραχές της σεξουαλικότητας περιλαμβάνουν μείωση ή απώλεια της σεξουαλικής επιθυμίας, περιορισμό της ερωτικής απόλαυσης, διαταραχές του οργασμού, πρώιμη εκσπερμάτωση και άλλες καταστάσεις.
Ορισμένες σεξουαλικές διαταραχές παρατηρούνται τόσο σε άνδρες όσο και σε γυναίκες. Γενικά, οι περισσότερες γυναίκες, οι οποίες ζητούν τη συμβουλή ειδικού, αναφέρουν προβλήματα που αφορούν την υποκειμενική ποιότητα της σεξουαλικής εμπειρίας (π.χ. απώλεια του ενδιαφέροντος ή της απόλαυσης). Αντίθετα, οι άνδρες συνήθως αναφέρουν διαταραχές μιας ειδικής λειτουργίας (π.χ. στύση), παρόλο που η ερωτική επιθυμία παραμένει ανεπηρέαστη. Βέβαια, όταν μια παράμετρος της σεξουαλικότητας παρουσιάζει δυσλειτουργία, συχνά διαταράσσονται και άλλες συνιστώσες της.

Η κατάθλιψη αποτελεί μία από τις αιτίες των διαταραχών της σεξουαλικότητας

Η κατάθλιψη χαρακτηρίζεται από απώλεια του ενδιαφέροντος για τη ζωή, μείωση της ενεργητικότητας, χαμηλή αυτοεκτίμηση και αδυναμία του ασθενούς να νιώσει ευχαρίστηση. Επιπλέον, η συναισθηματική αστάθεια και η κοινωνική απόσυρση είναι πιθανό να επηρεάσουν την ικανότητα του ατόμου να δημιουργήσει και να διατηρήσει διαπροσωπικές σχέσεις. Διάφορες μελέτες αποκαλύπτουν υψηλή συχνότητα σεξουαλικών διαταραχών σε ασθενείς με κατάθλιψη. Η συχνότητα των επιμέρους διαταραχών μπορεί να ποικίλει, αλλά – γενικά – η απώλεια της σεξουαλικής επιθυμίας είναι η πιο κοινή διαταραχή. Ακόμα, υπάρχει περίπτωση η απώλεια της επιθυμίας να προηγείται της πλήρους εκδήλωσης των συμπτωμάτων της κατάθλιψης.
Ο εγκέφαλος παίζει βασικό ρόλο στη σεξουαλικότητα. Η σεξουαλική επιθυμία αρχίζει από τον εγκέφαλο και οδηγείται προς τα κάτω. Η διαδικασία αυτή εξαρτάται από αγγελιοφόρες ουσίες (νευροδιαβιβαστές), οι οποίες εξασφαλίζουν την επικοινωνία μεταξύ των εγκεφαλικών κυττάρων και δίδουν το μήνυμα για να αυξηθεί η ροή του αίματος προς τα αναπαραγωγικά όργανα. Στην κατάθλιψη παρατηρείται ανισορροπία των συγκεκριμένων ουσιών, η οποία αποτελεί τη παθοφυσιολογική βάση για τις προκαλούμενες διαταραχές της σεξουαλικότητας.

Τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν σεξουαλικά προβλήματα

Μεταξύ των παρενεργειών των αντικαταθλιπτικών φαρμάκων περιλαμβάνονται και διαταραχές της σεξουαλικής λειτουργίας. Τα αντικαταθλιπτικά ασκούν τη θεραπευτική τους δράση, μεταβάλλοντας την ισορροπία των νευροδιαβιβαστών. Οι ίδιοι νευροδιαβιβαστές εμπλέκονται, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, στη σεξουαλική ανταπόκριση. Μάλιστα, οι σχετικές αρνητικές επιδράσεις αυξάνονται όσο υψηλότερη είναι η δόση του φαρμάκου. Σε μια μελέτη διαπιστώθηκε ότι η συχνότητα των σεξουαλικών προβλημάτων ήταν μεγαλύτερη στους ασθενείς, οι οποίοι υποβάλλονταν σε αντικαταθλιπτική αγωγή.

Τι περιλαμβάνει η αντιμετώπιση;

Οι διαταραχές της σεξουαλικότητας σε ασθενείς με κατάθλιψη πρέπει να εκτιμώνται με προσοχή από τον ιατρό. Γενικά, τα σεξουαλικά προβλήματα αντιμετωπίζονται βάσει της θεραπευτικής στρατηγικής, η οποία έχει συνολικά επιλεχθεί. Σε ήπιες περιπτώσεις, το άτομο μπορεί να βοηθηθεί με την εφαρμογή υποστηρικτικής ψυχοθεραπείας, η οποία αποσκοπεί στη μείωση του άγχους. Μάλιστα, η ψυχοθεραπευτική προσέγγιση είναι δυνατό να λάβει πιο ειδικά χαρακτηριστικά, κατευθυνόμενη προς την αντιμετώπιση συγκεκριμένων σεξουαλικών προβλημάτων ή και την επίλυση διαφωνιών μεταξύ των συντρόφων (όπως στη θεραπεία ζεύγους). Όμως, γενικά, οι διαταραχές της σεξουαλικότητας σε καταθλιπτικούς ασθενείς είναι δύσκολο να αντιμετωπιστούν και μπορεί να απαιτήσουν τη συνδυαστική εφαρμογή ψυχοθεραπευτικών και φαρμακολογικών παρεμβάσεων.
Εφόσον οι διαταραχές της σεξουαλικότητας αποδίδονται στην αντικαταθλιπτική αγωγή, υπάρχουν έξι βασικές στρατηγικές αντιμετώπισης (πρέπει να εφαρμόζονται μόνο υπό την καθοδήγηση ιατρού):
1. Επιλογή αντικαταθλιπτικού φαρμάκου με χαμηλή πιθανότητα εμφάνισης σεξουαλικών παρενεργειών. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό κατά την έναρξη της θεραπείας, ειδικά σε σεξουαλικώς ενεργά άτομα. Όμως, μπορεί να έχει αξία και κατά τη διάρκειά της με την αντικατάσταση ενός φαρμάκου από άλλο. Ωστόσο, πρέπει να γίνεται με προσοχή, καθώς υπάρχει κίνδυνος υποτροπής της νόσου.
2. Απλή παρακολούθηση. Σε μια μελέτη διαπιστώθηκε ότι τα σεξουαλικά προβλήματα βελτιώνονται εντός διαστήματος 6 μηνών (από την έναρξη της αγωγής) στο 1/5 των ασθενών. Παρόλο που δεν αναμένεται να υποχωρήσουν εντελώς, είναι δυνατό να περιοριστούν σε τέτοιο βαθμό ώστε να θεωρούνται ανεκτά από τους ασθενείς.
3. Αλλαγή της ώρας λήψης του φαρμάκου. Εάν υποφέρετε από διαταραχές του οργασμού και – για παράδειγμα – κάνετε συνήθως έρωτα το απόγευμα, μπορείτε να παίρνετε το φάρμακο πριν ξαπλώσετε για τον βραδινό ύπνο. Με αυτόν τον τρόπο, τα επίπεδα της ουσίας στο αίμα είναι χαμηλότερα τις απογευματινές ώρες.
4. Μείωση της δοσολογίας του φαρμάκου. Η μείωση της δόσης επιτρέπει σε ορισμένους ασθενείς την αποκατάσταση ικανοποιητικής σεξουαλικής λειτουργίας. Όμως, συνδέεται με σημαντικό κίνδυνο υποτροπής της νόσου.
5. Προσωρινή διακοπή της θεραπείας. Η προσωρινή διακοπή της θεραπείας (για δύο ημέρες) είναι δυνατό να περιορίσει τη συχνότητα των σεξουαλικών παρενεργειών, χωρίς να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο υποτροπής. Για παράδειγμα, σε μια μελέτη, η λήψη των φαρμάκων από την Κυριακή έως την Πέμπτη (εκτός Παρασκευής και Σαββάτου) βελτίωσε τη σεξουαλική επίδοση των ασθενών κατά το Σαββατοκύριακο, χωρίς να παρατηρηθεί επιβάρυνση της συναισθηματικής τους κατάστασης. Όμως, η προσέγγιση αυτή δεν μπορεί να εφαρμοστεί με όλα τα φάρμακα.
6. Χορήγηση φαρμάκων που συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των σεξουαλικών παρενεργειών (σε συνδυασμό με την αντικαταθλιπτική αγωγή). Από τον χώρο των εναλλακτικών θεραπειών, το εκχύλισμα του φυτού Ginkgo μπορεί να βοηθήσει.

No comments: