ΠΟΝΟΙ ΣΤΗ ΜΕΣΗ: ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ


Η ομάδα των πιθανών αιτίων των πόνων της μέσης είναι μακρά και περιλαμβάνει διάφορες παθολογικές καταστάσεις, όπως είναι η κληρονομική προδιάθεση, συγγενείς ανωμαλίες και τραυματικές βλάβες της περιοχής της μέσης. Επιπλέον, πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι η κακή στάση αποτελεί βασική αιτία των πόνων στη μέση. Αντίθετα από την ευρέως διαδεδομένη αντίληψη, η στάση προσοχής (με το κεφάλι και τους ώμους προς τα πίσω και τη μέση να σχηματίζει τόξο) δεν είναι σωστή και μπορεί να προκαλέσει βλάβες στη μέση. Η σωστή στάση θα πρέπει να επιτρέπει στο σώμα να ακολουθεί το φυσιολογικό σχήμα S της σπονδυλικής στήλης. Ωστόσο, διάφορες κακές συνήθειες όταν δουλεύουμε, οδηγούμε ή βλέπουμε τηλεόραση, ακόμα και τα παπούτσια εάν δεν είναι τα κατάλληλα, είναι δυνατό να συμβάλουν στη λανθασμένη διαμόρφωση του σχήματος που λαμβάνει η σπονδυλική στήλη. Η κακή στάση προκαλεί τραυματισμό των μυών και των συνδέσμων της μέσης και αυξάνει τον κίνδυνο συμπίεσης των νεύρων της περιοχής. Όλα αυτά οδηγούν στην εμφάνιση του πόνου.
Ακόμα, όταν οι αρθρώσεις και οι άλλες ανατομικές δομές της σπονδυλικής στήλης τραυματίζονται ή εμφανίζουν φλεγμονή επέρχεται σπασμός των μεγάλων μυών της πλάτης με αποτέλεσμα να περιορίζεται σημαντικά η κινητικότητα της μέσης. Ένα επεισόδιο πόνου στη μέση που διαρκεί για περισσότερο από δυο εβδομάδες μπορεί να οδηγήσει σε ατροφία των μυών (αφού η χρήση των μυών προκαλεί πόνο, το άτομο έχει την τάση να μην τους χρησιμοποιεί). Ουσιαστικά, η κατάσταση αυτή αποτελεί έναν φαύλο κύκλο, καθώς η μυϊκή ατροφία οδηγεί σε αδυναμία της περιοχής που – με τη σειρά της – προκαλεί πιο έντονο πόνο αφού οι μύες καθίστανται ακόμα πιο αδύναμοι για να στηρίξουν τη σπονδυλική στήλη. Το χρόνιο άγχος είναι δυνατό επίσης να οδηγήσει σε μυϊκή αδυναμία και πόνο στη μέση. Το άγχος προκαλεί τάση των μυών περιορίζοντας τα διαθέσιμα ενεργειακά αποθέματα που έχουν για να στηρίξουν τον κορμό. Μια άλλη σημαντική ανατομική δομή για την εμφάνιση των πόνων στη μέση είναι οι μύες στην οπίσθια επιφάνεια του μηρού. Όταν αυτοί βρίσκονται σε τάση, το άτομο συχνά εμφανίζει πόνο στη μέση. Αντίστοιχα, ένα άτομο με πόνο στη μέση μπορεί να εμφανίζει τάση σε αυτή την ομάδα των μυών. Έχει διατυπωθεί η άποψη ότι οι τεταμένοι μύες στην οπίσθια επιφάνεια των μηρών περιορίζουν την κινητικότητα στη λεκάνη και η κίνηση μεταφέρεται στη μέση, αυξάνοντας τα φορτία που ασκούνται στο κατώτερο τμήμα της σπονδυλικής στήλης.

Η σύνδεση μυαλού – σώματος

Ένας αυξανόμενος αριθμός μελετών επιβεβαιώνει ότι η σχέση μυαλού – σώματος παίζει σημαντικό ρόλο στους πόνους της μέσης, τόσο κατά την έναρξή τους όσο και για τη χρονιότητα του προβλήματος στους πάσχοντες. Η κακή ψυχολογική κατάσταση αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης του πόνου και επιβραδύνει τη διαδικασία ανάρρωσης. Τα ευρήματα των μελετών υποστηρίζουν την ανάγκη για μια πολυπαραγοντική προσέγγιση αυτού του συχνού προβλήματος και καθιστούν σαφές ότι στους πόνους της μέσης συμβάλλουν πολλά περισσότερα πράγματα από τους μύες και τα οστά της πλάτης.

  • Όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με μια απειλητική κατάσταση (σε σωματικό ή ψυχικό επίπεδο), ο υποθάλαμος απελευθερώνει νορ-αδρεναλίνη και αδρεναλίνη. Αυτές και άλλες ορμόνες οδηγούν στην ενεργοποίηση μιας σύνθετης διαδικασίας που θέτει το άτομο σε μια κατάσταση σωματικής και ψυχικής υπερεγρήγορσης (αντίδραση μάχης ή φυγής). 
  • Το πρόβλημα προκύπτει όταν αυτή η κατάσταση αποκτά έναν μόνιμο χαρακτήρα. Το άγχος αποτελεί σχεδόν αναπόφευκτο στοιχείο του σύγχρονου τρόπου ζωής. 
  • Είναι πλέον γνωστό ότι εάν ένας άνθρωπος λειτουργεί συνεχώς στα όρια εξαιτίας των πολλαπλών αγχογόνων παραγόντων της καθημερινής ζωής, βρίσκεται σε αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσει διάφορα νοσήματα, συμπεριλαμβανομένων της κατάθλιψης και των καρδιοπαθειών. 
  • Στο επίπεδο του μυοσκελετικού συστήματος, η αντίδραση «μάχης ή φυγής» προκαλεί τάση των μυών ως τμήμα της προετοιμασίας του οργανισμού για δράση. Εάν αυτή η απάντηση δεν απενεργοποιηθεί, επέρχονται επώδυνοι μυϊκοί σπασμοί και σοβαροί πόνοι στη μέση.

Παρόλο που οι τεχνικές χαλάρωσης δεν μπορούν να εξαφανίσουν μια στρεσογόνο κατάσταση, είναι δυνατό να συμβάλουν στην «απελευθέρωση» της μυϊκής τάσης που έχει συσσωρευτεί εξαιτίας αυτών των καταστάσεων της καθημερινής ζωής. Στις τεχνικές που πιστεύεται ότι μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφιση των πόνων της μέσης περιλαμβάνονται:

Αναπνευστικές ασκήσεις. Μια αναπνευστική τεχνική, η οποία μπορεί να περιορίσει τις συνέπειες της αντίδρασης «μάχης ή φυγής», καλείται αναπνοή 2 : 1. Για να πραγματοποιήσετε την άσκηση, εισπνέετε μετρώντας ως το 3 και εκπνέετε μετρώντας ως το 6.
Διαλογισμός. Ο διαλογισμός θεωρείται ότι περιορίζει το άγχος και μειώνει την αντίδραση «μάχης ή φυγής». Φανταστείτε τον εαυτό σας να βρίσκεται σε ένα δωμάτιο όπου υπάρχει μόνο μια καρέκλα. Καθίστε στην καρέκλα και παρατηρήστε τις σκέψεις και τα συναισθήματά σας να περνούν από μπροστά σας. Να θυμάστε ότι κάθεστε στη μοναδική καρέκλα στο δωμάτιο, οπότε οι σκέψεις σας δεν έχουν χώρο για να παραμείνουν για καιρό μαζί σας. Παρατηρήστε τις σκέψεις να περνούν από μπροστά και να φεύγουν από το δωμάτιο.

Επιλέγοντας τον βελονισμό για την ανακούφιση των πόνων της μέσης

Ο βελονισμός βασίζεται στις αρχές της παραδοσιακής Κινεζικής Ιατρικής, σύμφωνα με τις οποίες ο πόνος και οι ασθένειες αποτελούν συνέπεια ανισορροπίας της ζωτικής ενέργειας (chi) του σώματος. Οι Κινέζοι θεραπευτές πιστεύουν ότι το chi ρέει στο σώμα μέσω συγκεκριμένων οδών που ονομάζονται μεσημβρινοί. Η διέγερση ειδικών σημείων στο σώμα με τη χρήση των βελόνων θεωρείται ότι αποκαθιστά την ανώμαλη ροή του chi και ανακουφίζει τον πάσχοντα από την παθολογική διαταραχή. Οι βελόνες που χρησιμοποιούνται είναι τόσο λεπτές όσο μια τρίχα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η διέγερση των κατάλληλων σημείων πραγματοποιείται με ηλεκτρισμό ή αξιοποιείται η δράση της θερμότητας. Είναι πιθανό ο βελονισμός να ανακουφίζει από τον πόνο ενεργοποιώντας τα νευρικά κύτταρα να εκκρίνουν φυσικές ουσίες του σώματος που περιορίζουν την αντίληψη του πόνου (ενδορφίνες). Αν και επιτυγχάνεται συχνά ανακούφιση, αυτή συνήθως είναι παροδική.

Η εφαρμογή της ρεφλεξολογίας για την αντιμετώπιση των πόνων της μέσης

Οι ρεφλεξολόγοι ασκούν πίεση σε συγκεκριμένα σημεία του πέλματος του πάσχοντα ώστε να ανακουφιστεί από τον πόνο ή άλλες διαταραχές σε διάφορες θέσεις του σώματος. Σύμφωνα με τις θεραπευτικές αρχές της μεθόδου, η άσκηση πίεσης ανακουφίζει από τον πόνο που οφείλεται σε μια ομάδα παθολογικών καταστάσεων. Οι πόνοι στη μέση, που προκαλούνται από σωματικά (π.χ. τραυματισμός) και ψυχολογικά αίτια (π.χ. άγχος), πιστεύεται ότι μπορεί να αντιμετωπιστούν με την εφαρμογή της ρεφλεξολογίας.

Η ρεφλεξολογία δεν αποτελεί ένα απλό μασάζ. Οι ειδικοί θεραπευτές χρησιμοποιούν έναν χάρτη του πέλματος, όπου απεικονίζονται οι θέσεις συγκεκριμένων σημείων που συνδέονται με διάφορα όργανα του σώματος, τα οποία μπορεί να εμφανίσουν πόνο. Μετά από τον καθορισμό των σωματικών ή και των ψυχολογικών δεικτών της ανισορροπίας στον οργανισμό, ο ρεφλεξολόγος ασκεί πίεση στα συγκεκριμένα σημεία με το χέρι του ή με χρήση ειδικών οργάνων. Η μέθοδος μπορεί να εφαρμοστεί μεμονωμένα για την ανακούφιση από τον πόνο ή σε συνδυασμό με άλλες θεραπευτικές προσεγγίσεις της συμβατικής Ιατρικής.

Τα πλεονεκτήματα της Ομοιοπαθητικής για την αντιμετώπιση των πόνων της μέσης

Ανεξαρτήτως του τι προκαλεί τον πόνο στη μέση, η Ομοιοπαθητική μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό των ενοχλήσεων, στη μείωση της ανάγκης για τη λήψη αναλγητικών και στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής των ασθενών. Η Ομοιοπαθητική αποτελεί μορφή εναλλακτικής θεραπείας, η οποία αντιμετωπίζει τις παθολογικές καταστάσεις με χορήγηση διαλυμάτων υψηλών αραιώσεων που θεωρείται ότι προκαλούν επιδράσεις παρόμοιες με τα συμπτώματα των νοσημάτων. Η Ομοιοπαθητική επικεντρώνεται στον ασθενή ως σύνολο, λαμβάνοντας υπόψη τους σωματικούς και ψυχικούς παράγοντές του (όχι μόνο τα συμπτώματα που εμφανίζει).

Σε μια πρόσφατη μελέτη, 129 ενήλικες με πόνο στη μέση (ανεξαρτήτως της αιτιολογίας) υποβλήθηκαν σε θεραπεία από 48 ομοιοπαθητικούς ιατρούς σε διαφορετικά κέντρα της Γερμανίας. Οι περισσότεροι ασθενείς έλαβαν κατά μέσο όρο 6 ομοιοπαθητικά φάρμακα σε μια περίοδο 3 – 12 μηνών. Κάθε ασθενής εμφάνιζε χρόνιο πόνο στη μέση και παρακολουθήθηκε για μια περίοδο έως 2 ετών. Στο τέλος της διετούς περιόδου παρακολούθησης, περίπου το 25% ανέφερε πλήρη ίαση (απουσία πόνου) και το 20% σημαντική βελτίωση του πόνου (μείωση κατά το ήμισυ). Οι υπόλοιποι ασθενείς παρουσίασαν βελτίωση, αλλά όχι τόσο σημαντική. Δεν υπήρξε ασθενής που να ανέφερε χειροτέρευση του πόνου. Οι ερευνητές κατέληξαν σε τέσσερα σημαντικά πλεονεκτήματα για τους ασθενείς από την εφαρμογή της Ομοιοπαθητικής: μείωση του πόνου, βελτίωση της ποιότητας της ζωής, περιορισμός της χρήσης αναλγητικών φαρμάκων και μείωση των επισκέψεων σε επαγγελματίες υγείας για το πρόβλημα του πόνου.

Μασάζ για τον πόνο της μέσης

Οι υποστηρικτές της τεχνικής του μασάζ αναφέρουν ότι μπορεί να μειώσει τον πόνο και την αδυναμία, που αισθάνονται οι πάσχοντες, και να επιταχύνει τη διαδικασία ανάρρωσης. Το μασάζ περιλαμβάνει χειρισμούς των μαλακών ιστών με τα χέρια του θεραπευτή ή τη χρήση ειδικών συσκευών. Σε μια ανασκοπική μελέτη περιλήφθησαν 13 μελέτες (1.596 συμμετέχοντες) στις οποίες αξιολογούνταν διάφορες τεχνικές μασάζ για την αντιμετώπιση των πόνων της μέσης. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των μελετών, το μασάζ ήταν αποτελεσματικό στην αντιμετώπιση των πόνων της μέσης (διάρκειας άνω των τεσσάρων εβδομάδων), ειδικά όταν συνδυαζόταν με ασκήσεις (κυρίως διατάσεις) και κατάλληλη εκπαίδευση του ασθενούς για τις μεθόδους περιορισμού του προβλήματος. 


Οι ασθενείς συχνά ζητούν τη βοήθεια χειροπρακτικών ή οστεοπαθητικών για την αντιμετώπιση των επώδυνων καταστάσεων

Οι χειροπρακτικοί επικεντρώνονται στη σχέση μεταξύ της δομής του σώματος (ειδικά της σπονδυλικής στήλης) και της λειτουργικότητας του οργανισμού. Πραγματοποιούν κυρίως προσαρμογές στη σπονδυλική στήλη και σε άλλα σημεία του σώματος, με σκοπό να διορθώσουν λανθασμένες θέσεις και να ενισχύσουν την ικανότητα του οργανισμού για αυτοθεραπεία. Μπορεί να συνδυάζουν τις προσαρμογές στη σπονδυλική στήλη με άλλες θεραπευτικές τεχνικές και προσεγγίσεις, όπως είναι η χρήση του θερμού και του ψυχρού, η ηλεκτρική διέγερση, η ανάπαυση, οι ασκήσεις αποκατάστασης, τα συμπληρώματα διατροφής και η συμβουλευτική για το κατάλληλο διαιτολόγιο, η απώλεια σωματικού βάρους και η τροποποίηση άλλων παραγόντων της καθημερινής ζωής.
Η οστεοπαθητική περιλαμβάνει διάφορες πρακτικές τεχνικές, όπως είναι οι χειρισμοί των μαλακών ιστών και το μασάζ σε συνδυασμό με κινητοποίηση των αρθρώσεων. Η μέθοδος θεωρείται αποτελεσματική και εφαρμόζεται με τη συμμετοχή του ασθενούς. Επειδή οι οστεοπαθητικοί λαμβάνουν υπόψη τη συνολική λειτουργία του σώματος, χρησιμοποιούν διάφορες τεχνικές που βασίζονται στη γνώση των παραγόντων που συμβάλλουν στην ισορροπία του οργανισμού και στην υγεία. Επίσης, παρέχουν συμβουλές σχετικά με την κατάλληλη διατροφή, την άσκηση και τη σωστή στάση του σώματος.

Άλλος ένας λόγος για να κάνετε yoga

Εάν έχετε χρόνιους πόνους στη μέση και αναζητείτε τρόπο για να ανακουφιστείτε, το να αρχίσετε yoga πιθανώς να είναι άλλη μια επιλογή που θα πρέπει να εξετάσετε. Σύμφωνα με μια νέα μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Journal of Alternative and Complementary Medicine, μια εβδομάδα εντατικής yoga είναι δυνατό να περιορίσει τους χρόνιους πόνους της μέσης και να βελτιώσει την ευκαμψία της σπονδυλικής στήλης αποτελεσματικότερα από τα συμβατικά προγράμματα εκγύμνασης. Στη μελέτη περιλήφθησαν 80 ενήλικες με πόνους στη μέση για περισσότερο από τρεις μήνες. Οι ερευνητές ταξινόμησαν τυχαία τους πάσχοντες σε δυο ομάδες: 8 ώρες yoga την ημέρα για μια εβδομάδα ή ένα πρόγραμμα ασκήσεων σύμφωνα με τους συμβατικούς τρόπους εκγύμνασης. Η πρώτη ομάδα έκανε ακόμα διαλογισμό, εφάρμοζε τεχνικές αναπνευστικών ασκήσεων, βαθειάς χαλάρωσης και μείωσης του άγχους και εκπαιδεύτηκε σε στάσεις της yoga που αποσκοπούν στη χαλάρωση των μυών της σπονδυλικής στήλης και στην ενδυνάμωση των μυών της πλάτης και των κοιλιακών μυών. Η άλλη ομάδα έκανε επίσης αναπνευστικές ασκήσεις (που δεν βασίζονται στις αρχές της yoga), ενημερώθηκε για τα αίτια του πόνου της μέσης και τα πλεονεκτήματα της άσκησης και της μείωσης του άγχους και ακολούθησε ένα πρόγραμμα διατάσεων και ασκήσεων μυϊκής ενδυνάμωσης. Στο τέλος της εβδομάδας, η πρώτη ομάδα εμφάνισε μείωση της αδυναμίας κατά 49% και σημαντική αύξηση της ευκαμψίας της σπονδυλικής στήλης. Η δεύτερη ομάδα είχε παρόμοια αποτελέσματα, αλλά η βελτίωση που παρατηρήθηκε ήταν λιγότερο σημαντική σε σχέση με την ομάδα που έκανε yoga.

Θεραπείες με βότανα

Πολλά από τα βότανα, τα οποία χρησιμοποιούνται για την ανακούφιση από τον πόνο, δρουν μέσω των ίδιων βιοχημικών μονοπατιών που ακολουθούν και τα αναλγητικά φάρμακα, αλλά είναι λιγότερο δραστικά. Ωστόσο, οι υποστηρικτές αυτών των θεραπειών αναφέρουν ότι οι πολλαπλές δράσεις τους αντισταθμίζουν τη μικρότερη αποτελεσματικότητά τους. Ο χρόνιος πόνος συχνά προκαλεί διάφορα προβλήματα, όπως είναι η μυϊκή τάση, ο σπασμός, η αϋπνία και η κατάθλιψη. Ενώ τα φάρμακα της συμβατικής Ιατρικής είναι δυνατό να αντιμετωπίσουν ταυτόχρονα μια ή δυο επιπλοκές του χρόνιου πόνου, οι ειδικοί στις θεραπείες των βοτάνων υποστηρίζουν ότι με κατάλληλες συνταγές είναι δυνατή η αντιμετώπιση των περισσότερων σχετικών διαταραχών.

4 comments:

Alexander Chalkidis said...

Δεν υπάρχει κανένας τρόπος να βγάλουν αποτελεσματικότητα στα ομοιοπαθητικά "φάρμακα". Τόσους αιώνες υπάρχει και δεν έχει αποδειχθεί ποτέ ή οποιαδήποτε. Αντίθετα όπως βγήκε και πέρυσι τον Νοέμβριο από έρευνα στην Αγγλία το placebo και το στυλ του γιατρού κάνουν θαύματα!

http://alexartisia.wordpress.com/tag/%CE%BF%CE%BC%CE%BF%CE%B9%CE%BF%CF%80%CE%B1%CE%B8%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE/

Γιώργος Αγγελίδης said...

Δεν έχω κάποιον ειδικό λόγο να υποστηρίξω περαιτέρω την Ομοιοπαθητική. Ωστόσο, από όσα γνωρίζω, είναι μάλλον άδικο να πούμε ότι δεν καταβάλλεται προσπάθεια να καταγραφεί η αποτελεσματικότητα των ομοιοπαθητικών φαρμάκων. Αντίθετα, το ζήτημα είναι εάν επιβεβαιώνεται (μέσω μελετών) η ύπαρξη θεραπευτικής επίδρασης των φαρμάκων ή - απλά - διαπιστώνεται η παρουσία του φαινομένου placebo. Όπως γνωρίζετε, στο φαινόμενο αυτό συμβάλλουν και το στυλ του θεραπευτή και (γενικότερα) το θεραπευτικό περιβάλλον που δημιουργείται. Πράγματι, πολλές μελέτες καταλήγουν στο ότι η καταγραφόμενη αποτελεσματικότητα δεν υπερβαίνει την αναμενόμενη από την επίδραση του φαινομένου placebo.

Από την άλλη πλευρά, βέβαια, το γεγονός ότι οι Εναλλακτικές Μέθοδοι συχνά κινητοποιούν με μεγάλη επιτυχία την πίστη των ασθενών στη θεραπεία, μπορεί να κρύβει ένα μάθημα για την Ιατρική συνολικά. Μια αρνητική ανάγνωση αυτής της διαπίστωσης θα επικεντρωθεί και πάλι στο θεραπευτικό περιβάλλον. Όμως, πιστεύω ότι τουλάχιστον εν μέρει παίζει ρόλο και η ευρύτερη προσέγγιση κάθε ασθενούς (αυτό που αναφέρεται ως ολιστική προσέγγιση). Αρχίζοντας, αν θέλετε, από τη λήψη του ιστορικού, το οποίο (όπως διδάσκεται σε όλα τα πανεπιστήμια) θα πρέπει να είναι πολύ ευρύτερο από τα σύντομα ιστορικά που λαμβάνονται σήμερα. Και προχωρώντας στην οικοδόμηση μιας υποστηρικτικής - θεραπευτικής σχέσης, η οποία είναι αδυνάτη στα 15λεπτα ραντεβού των εξωτερικών ιατρείων των νοσοκομείων της χώρας μας.

Γιώργος Αγγελίδης said...

Με ενδιαφέρον θα διαβάσουμε σχόλιά σας για την ανάρτηση "Φαινόμενο Placebo & Εναλλακτική Ιατρική", στην οποία παρουσιάζουμε αντίθετες απόψεις για το συγκεκριμένο θέμα.

Anonymous said...

Πειτε μου σας παρακαλω πώς γινεται σε ενα βρεφος 12-13 μηνων να αντιμετωπιζεται ο πυρετος, το συναχι και ο βηχας χωρις την υπαρξη φαρμακου της συμβατικης ιατρικης παραμονο με ομοιοπαθητικο; Δεν μπορει να υπαρξει επίδραση του φαινομένου placebo σε αυτην την ηλικια.