ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ: ΕΘΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΟΥΣ

Το 1972 παρουσιάστηκαν τα πρώτα βιντεοπαιχνίδια και σιγά – σιγά κέρδισαν ένα μεγάλο κομμάτι της αγοράς της ψυχαγωγίας. Πλέον τα ηλεκτρονικά παιχνίδια παίζονται με διαφορετικές συσκευές: κονσόλες που συνδέονται με την τηλεόραση, ηλεκτρονικούς υπολογιστές, συσκευές χειρός ακόμα και με τα κινητά τηλέφωνα. Ορισμένα παιχνίδια συνδέονται στο Internet επιτρέποντας στους χρήστες να παίζουν με άλλα άτομα on-line. Παράλληλα με τη διάδοση των ηλεκτρονικών παιχνιδιών στα παιδιά άρχισαν να προκύπτουν δεδομένα σχετικά με τις αρνητικές αλλά και τις θετικές επιπτώσεις τους στη συμπεριφορά, τη νόηση και την υγεία γενικότερα.



Ηλεκτρονικά παιχνίδια και αντικοινωνική συμπεριφορά

Έχουν πραγματοποιηθεί πολλές μελέτες σχετικά με τις επιδράσεις των ηλεκτρονικών παιχνιδιών στα παιδιά. Ορισμένοι από τους επικριτές αυτών των παιχνιδιών επικεντρώνονται στο ότι συχνά περιλαμβάνουν αρνητικά εικονικά σενάρια (π.χ. αιματηρές μάχες) που μπορεί να προκαλέσουν: 1. Βίαιη συμπεριφορά έναντι των ζώων, αλλά και προς άλλους ανθρώπους, 2. Αύξηση της πιθανότητας χρήσης αλκοόλ και άλλων εθιστικών ουσιών αργότερα στη ζωή, 3. Μη σεβασμό των αρχών και των θεσμών της κοινωνίας που σε ακραίες περιπτώσεις λαμβάνουν τη μορφή εγκληματικών συμπεριφορών, 4. Καλλιέργεια ρατσιστικών προτύπων και αρνητικών σεξουαλικών στερεοτύπων (που κατόπιν μπορεί να εκδηλωθούν ως αρνητικές κοινωνικές και σεξουαλικές συμπεριφορές) και 5. χρήση βωμολοχιών και άσεμνων χειρονομιών, τις οποίες τα παιδιά πολλές φορές ενσωματώνουν άκριτα στις καθημερινές συναναστροφές τους. Τα πλέον ανησυχητικά δεδομένα προκύπτουν από μελέτες που δείχνουν ότι τα παιδιά κατά κάποιο τρόπο «αποκτούν ανοσία» έναντι του τρόμου της βίας, μιμούνται τις βίαιες συμπεριφορές που βλέπουν και η επιθετικότητά τους αυξάνεται όσο μεγαλώνει και ο χρόνος που παίζουν βίαια ηλεκτρονικά παιχνίδια. Μάλιστα, όσο πιο ρεαλιστική και επαναλαμβανόμενη είναι η έκθεση στη βία, τόσο μεγαλύτερη είναι και η επίδραση στα παιδιά. Επιπλέον, τα παιδιά που εμφανίζουν συναισθηματικές διαταραχές, προβλήματα συμπεριφοράς και μαθησιακές δυσκολίες, είναι πιθανό να επηρεαστούν περισσότερο από τις βίαιες εικόνες που βλέπουν. Φυσικά, η απάντηση σε αυτές τις ενστάσεις είναι ότι και τα παραμύθια με μάγισσες και δράκους, με τα οποία μεγάλωσαν οι παλαιότερες γενιές, στην πραγματικότητα δεν στερούνται ούτε εκείνα βίαιων εικόνων. Όμως, η διαφορά πιθανώς να βρίσκεται στον διαδραστικό χαρακτήρα των ηλεκτρονικών παιχνιδιών. Για παράδειγμα, το παιδί μπορεί να παλέψει, να πυροβολήσει και να σκοτώσει τους φανταστικούς αντιπάλους του σύμφωνα με το εικονικό σενάριο πολλών παιχνιδιών.


Το πρόβλημα του εθισμού στα παιχνίδια

Ο εθισμός στα ηλεκτρονικά παιχνίδια είναι ένα πραγματικό και μάλιστα αυξανόμενο πρόβλημα. Συνήθως τα πλέον εθιστικά παιχνίδια είναι αυτά που παίζονται on-line στο Internet με τη συμμετοχή διαφορετικών παικτών. Περιλαμβάνουν παιχνίδια ρόλων, πολλά επίπεδα δυσκολίας και δυνατότητα επικοινωνίας με άλλους παίκτες στο διαδίκτυο. Συχνά τα παιδιά παίζουν και συνομιλούν ταυτόχρονα on-line. Ο εικονικός αυτός κόσμος παρέχει έναν τρόπο διαφυγής του παιδιού από την πραγματική ζωή. Είναι πιθανό να απορροφηθούν τόσο από αυτή την εικονική κατάσταση που να παραμελούν τις πραγματικές υποχρεώσεις τους στο σχολείο και αλλού. Για αυτό θεωρείται ότι ο παράγοντας του χρόνου είναι σημαντικός. Η ενασχόληση με αυτά τα παιχνίδια για πάρα πολλές ώρες μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα και τελικά να οδηγήσει σε: 1. Πτωχές ικανότητες διαπροσωπικής επικοινωνίας. Μπορεί να υπάρχει επικοινωνία μέσω του διαδικτύου, αλλά δεν αναπτύσσονται οι δεξιότητες στις οποίες στηρίζεται η διαπροσωπική επαφή των ανθρώπων, 2. Παραμέληση του ρόλου στην οικογένεια, των υποχρεώσεων στο σχολείο, αλλά και διαφορετικών δραστηριοτήτων που μπορεί να είχε αναπτύξει το παιδί. Η μειωμένη σχολική απόδοση είναι ένα σημαντικό ζήτημα που συνδυάζεται και με την απουσία παραδοσιακών δραστηριοτήτων καλλιέργειας του πνεύματος, όπως είναι το διάβασμα βιβλίων και 3. Τα ηλεκτρονικά παιχνίδια μπορεί να συμμετέχουν στην αύξηση του προβλήματος της παιδικής παχυσαρκίας. Στην οθόνη του υπολογιστή ένα παιδί μπορεί να γίνει ο νέος Ronaldo, αλλά στην πραγματικότητα δεν ασκεί κάποιους μύες πέρα από αυτούς που χρειάζονται για τον χειρισμό της κονσόλας ή του υπολογιστή.


Άλλοι κίνδυνοι από τα ηλεκτρονικά παιχνίδια

Τα παιχνίδια, που παίζονται στο διαδίκτυο, εκθέτουν τα παιδιά και σε άλλες μορφές κινδύνου. Δεν είναι σίγουρο ότι πάντα οι άλλοι παίκτες, με τους οποίους επικοινωνούν on-line, είναι παιδιά της ηλικίας τους (και κυρίως ότι οι προθέσεις τους περιορίζονται στο να παίζουν μαζί). Επίσης, στους δύσκολους οικονομικά καιρούς που περνάμε, τα ηλεκτρονικά παιχνίδια μπορεί να αποτελέσουν πρόβλημα για το πορτοφόλι μας. Στις ΗΠΑ, ένα αγόρι 14 ετών χρησιμοποίησε την πιστωτική κάρτα της μητέρας του για να αγοράσει στο διαδίκτυο διάφορα βοηθήματα για το παιχνίδι του, όπως ένα μαγικό πολεμικό θώρακα δράκου και 100 στήλες φανταστικού χρυσού. Η μητέρα του κατάλαβε τι είχε συμβεί μόνο όταν έλαβε την ειδοποίηση της τράπεζας με ένα απρόσμενο χρέος 600 δολαρίων. Τέλος, η διατήρηση μιας ανοικτής σύνδεσης στο διαδίκτυο θέτει τον υπολογιστή και τα προσωπικά δεδομένα στους γνωστούς κινδύνους των κακόβουλων λογισμικών. Συνεπώς, η εγκατάσταση ενός αποτελεσματικού προγράμματος ασφαλείας στον υπολογιστή γίνεται ακόμα πιο σημαντική εάν αυτός χρησιμοποιείται για on-line παιχνίδια.



Τα οφέλη των ηλεκτρονικών παιχνιδιών για τα παιδιά

Παρόλα αυτά δεν είναι όλα αρνητικά με τα ηλεκτρονικά παιχνίδια. Σύμφωνα με μελέτες, τα παιχνίδια αυτά προσφέρουν και πλεονεκτήματα για τα παιδιά: 1. Ειδικά τα ανώτερα ποιοτικά παιχνίδια αποτελούν άσκηση του μυαλού και οξύνουν τη σκέψη, όπως η φυσική άσκηση γυμνάζει το σώμα. Το μυαλό ανταποκρίνεται σε μεταβολές του περιβάλλοντος και των εμπειριών και η διαδικασία αυτή είναι εντονότερη σε πρώιμα στάδια ανάπτυξης. Κατά αυτή την έννοια, τα ηλεκτρονικά παιχνίδια μπορεί να έχουν ευεργετική επίδραση για τη νοητική ανάπτυξη των παιδιών, 2. Τα ηλεκτρονικά παιχνίδια απαιτούν κατανόηση των κανόνων και των σκοπών του παιχνιδιού. Αυτό μπορεί να ενισχύσει τις γνωσιακές ικανότητες του παιδιού και να προσφέρει εκπαιδευτικά οφέλη. Τα κυριότερα εκπαιδευτικά πλεονεκτήματα αφορούν την αντίληψη, τη μάθηση και την κατανόηση των αιτίων. Βελτιώνουν την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, την ταχύτητα της σκέψης, την παρατηρητικότητα σε λεπτομέρειες, την ικανότητα ταυτόχρονου χειρισμού καταστάσεων και τη δυνατότητα λήψης αποφάσεων, 3. Τα ηλεκτρονικά παιχνίδια μπορεί να βελτιώσουν τις κινητικές δεξιότητες των παιδιών (όπως ο συντονισμός ματιού – χεριού) και τις ικανότητες αυτές να τις αξιοποιήσουν για την επίλυση καθημερινών προβλημάτων, 4. Μπορεί να ενισχύσουν το πνεύμα της συνεργασίας και την ομαδικότητα όταν παίζονται ταυτόχρονα από πολλούς χρήστες και 5. Σημαντική είναι επίσης η εξοικείωση των παιδιών με την τεχνολογία που προσφέρουν τα ηλεκτρονικά παιχνίδια.



Σε διάφορες νοσηλευτικές μονάδες του εξωτερικού, τα ηλεκτρονικά παιχνίδια χρησιμοποιούνται για να ξεχαστούν τα παιδιά από τον πόνο και τις άλλες ενοχλήσεις που νιώθουν. Επίσης, χρησιμοποιούνται ως μέθοδος φυσιοθεραπείας καθώς μπορεί να βελτιώσουν τις κινητικές δεξιότητες και τον συντονισμό των κινήσεων μετά από τραυματισμούς.

1 comment:

Anonymous said...

Με βοήθησαν αυτα παρά πολύ γιατί με κάνατε να ξεκοψω απα τα ηλεκτρονικά παιχνίδια!σας ευχαριστώ πολύ ειλικρινάα!:$