ΕΞΕΤΑΣΗ ΚΟΡΗΣ ΟΦΘΑΛΜΩΝ



Ελέγχονται το μέγεθος και το σχήμα της κόρης των οφθαλμών.
Μέγεθος κόρης: εξαρτάται από την ισορροπία μεταξύ του συμπαθητικού και του παρασυμπαθητικού συστήματος, αλλά και την ένταση του φωτισμού του περιβάλλοντος χώρου.
Σχήμα κόρης: στρογγυλό (φυσιολογικά).
- Συμφύσεις ίριδας πάνω στον φακό: μπορεί να προκαλέσουν ανωμαλίες του σχήματος της κόρης (π.χ. σε φλεγμονές, μετά από χειρουργικές επεμβάσεις).

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΑΥΤΟΝΟΜΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ
Σφιγκτήρας κόρης
Δέχεται παρασυμπαθητικές ίνες που αρχίζουν από τον πυρήνα Edinger-Westphal  και πορεύονται (με το κοινό κινητικό νεύρο) προς το οφθαλμικό γάγγλιο. Οι μεταγαγγλιακές ίνες καταλήγουν στον σφιγκτήρα της κόρης και στον ακτινωτό μυ.
- Ακτινωτός μυς: αυξάνει την κυρτότητα του φακού και συμμετέχει στη λειτουργία της προσαρμογής.
Διαστολέας κόρης
Δέχεται συμπαθητικές ίνες που προέρχονται από κέντρο στον υποθάλαμο και κατέρχονται ομόπλευρα στο τελευταίο αυχενικό και στα δύο πρώτα θωρακικά μυελοτόμια (1ος νευρώνας). Από εκεί, ίνες που πορεύονται με τις πρόσθιες ρίζες και το συμπαθητικό στέλεχος φέρονται (μέσω του αστεροειδούς γαγγλίου) στο ανώτερο αυχενικό γάγγλιο (2ος νευρώνας). Οι μεταγαγγλιακές ίνες εισέρχονται στο περικαρωτιδικό πλέγμα και με τον 1ο κλάδο του τριδύμου διέρχονται από το οφθαλμικό γάγγλιο του κόγχου καταλήγοντας στον διαστολέα της κόρης (3ος νευρώνας).
- Άλλες ίνες με την οφθαλμική αρτηρία φέρονται στους λείους μύες του άνω και του κάτω βλεφάρου.
[!] Βλάβες συμπαθητικής οδού: ομόπλευρη μείωση του εύρους της κόρης χωρίς να διαταράσσεται η ικανότητα αντίδρασης στο φως και η ικανότητα προσαρμογής.

ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΟΔΟΣ
Αρχίζει από τον αμφιβληστροειδή με τις φωτοκινητικές ίνες, οι οποίες πορεύονται με το οπτικό νεύρο, χιάζονται και τελικά αποσπώνται από τις οπτικές ταινίες, κατευθυνόμενες προς την προτετραδυμική περιοχή του μεσεγκεφάλου (1ος νευρώνας). Κατόπιν, οι ίνες φέρονται στους πυρήνες Edinger-Westphal, ομόπλευρα και αντίπλευρα (2ος νευρώνας). Άλλες ίνες καταλήγουν στον πυρήνα του κοινού κινητικού (3ος νευρώνας), η διέγερση του οποίου προκαλεί συστολή της κόρης.
[!] Βλάβες αισθητικής οδού, κινητικής οδού ή του στελέχους του κοινού κινητικού: διαστολή της κόρης που συνδυάζεται με διαταραχή της ικανότητας αντίδρασης στο φως. 

ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗΣ
Ικανότητα της κόρης να συστέλλεται στην εγγύς όραση.
- Τρόπος εξέτασης: σε χώρο με ελαφρώς χαμηλό φωτισμό, ο ιατρός φέρει ένα μικρό αντικείμενο σε απόσταση 30 cm από τη μύτη του εξεταζόμενου και του ζητά να κοιτάξει πέρα από το αντικείμενο στον απέναντι τοίχο. Κατόπιν, ο εξεταζόμενος καλείται να κοιτάξει το αντικείμενο. Φυσιολογικά, παρατηρείται ταυτόχρονη συστολή της κόρης στους δύο οφθαλμούς και σύγκλιση των βολβών.
[!] Βλάβες του στελέχους ή του πυρήνα του κοινού κινητικού: δεν παράγεται το αντανακλαστικό της προσαρμογής.

ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΣΤΟ ΦΩΣ
- Τρόπος εξέτασης: μία πηγή φωτός στρέφεται προς τον έναν οφθαλμό μέχρι να επέλθει πλήρης συστολή της κόρης. Σημειώνεται η άμεση απάντηση (συστολή στον οφθαλμό που διεγείρεται, άμεσο αντανακλαστικό του φωτός) και η συζυγής απάντηση (συστολή στον άλλο οφθαλμό, έμμεσο αντανακλαστικό του φωτός). Κατόπιν, ενώ ο εξεταζόμενος κοιτάει προς τα εμπρός, η πηγή φωτός στρέφεται διαδοχικά στον έναν και στον άλλο οφθαλμό. Με αυτό τον τρόπο ελέγχεται συγκριτικά η ευαισθησία κάθε οφθαλμού στο φως.   
[!] Βλάβες αισθητικής οδού: κατάργηση αμέσου αντανακλαστικού χωρίς να επηρεάζεται το έμμεσο όταν φωτίζεται ο υγιής οφθαλμός.
[!] Βλάβες κινητικής οδού: μη έκλυση του αμέσου και του εμμέσου αντανακλαστικού του φωτός στην ομόπλευρη κόρη.

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ
Συσχετίζονται συχνά με παθολογικές μεταβολές του εύρους της κόρης.
Μυδρίαση (διεύρυνση κόρης): ανοξαιμία ανωτέρου εγκεφαλικού στελέχους (βλάβη πυρήνα κοινού κινητικού).
Μύση (ελάττωση εύρους κόρης): βλάβες γέφυρας.
[!] Αντίστοιχες μεταβολές επέρχονται μετά από χορήγηση συγκεκριμένων φαρμάκων:
- Μυδρίαση: ατροπίνη.
- Μύση: μορφίνη, πιλοκαρπίνη, φυσοστιγμίνη.

ΑΝΙΣΟΚΟΡΙΑ
Παρατηρείται σε διαθλαστικές ανωμαλίες, ιριδοκυκλίτιδα, γλαύκωμα, παθήσεις αμφιβληστροειδούς, βλάβες οπτικού νεύρου, κεντρικότερες βλάβες της οδού των οπτικών ερεθισμάτων.

ΣΥΝΔΡΟΜΟ CLAUDE BERNARD-HORNER
1. Βλεφαρόπτωση.
2. Ενόφθαλμος.
3. Μύση.
4. Ομόπλευρη ανιδρωσία προσώπου.
[!] Η αντίδραση στο φως και η προσαρμογή παραμένουν φυσιολογικές.
Βλάβη 1ου νευρώνα: ΑΕΕ, κακώσεις ΑΜΣΣ, νεοπλασίες εγκεφαλικού στελέχους, συριγγομυελία.
Βλάβη 2ου νευρώνα: νεοπλασίες κορυφής πνεύμονα – μεσοθωρακίου, κακώσεις αυχένα, διόγκωση τραχηλικών λεμφαδένων, διόγκωση θυρεοειδούς αδένα.
Βλάβη 3ου νευρώνα: ενδοκρανιακές βλάβες, ανευρύσματα, μέση πυώδης ωτίτιδα.

ΣΗΜΕΙΟ ARGYLL-ROBERTSON
1. Βλεφαρόπτωση.
2. Αμφοτερόπλευρη μύση.
3. Απώλεια αντανακλαστικού του φωτός.
4. Έντονη αντίδραση στην προσαρμογή.
[!] Η κλινική εικόνα μπορεί να συνδυάζεται με κατάργηση των τενόντιων αντανακλαστικών.
Βλάβες προτετραδυμικής περιοχής: εγκεφαλικές νεοπλασίες, εγκεφαλίτιδα, πολλαπλή σκλήρυνση, σακχαρώδης διαβήτης.

ΣΥΝΔΡΟΜΟ HOLMES-ADIE
1. Ετερόπλευρη μύση.
2. Απώλεια ή νωθρή αντίδραση στο φως.
3. Νωθρή αντίδραση στην προσαρμογή με τονική σύσπαση.
[!] Η κλινική εικόνα μπορεί να συνδυάζεται με κατάργηση των τενοντίων αντανακλαστικών.
Βλάβες ακτινωτού γαγγλίου.

No comments: