ΕΞΕΤΑΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ (VII)



Το προσωπικό είναι μικτό νεύρο. Η κινητική μοίρα εκφύεται από τον πυρήνα του προσωπικού στη γέφυρα και διανέμεται στους μιμικούς μύες του προσώπου και στο μυώδες πλάτυσμα. Για τους μύες του άνω τμήματος του προσώπου είναι υπεύθυνη η άνω μοίρα του πυρήνα, η οποία δέχεται πυραμιδικές ίνες και από τα δύο ημισφαίρια, ενώ για τους μύες του κάτω τμήματος είναι υπεύθυνη η κάτω μοίρα του πυρήνα, η οποία δέχεται ίνες μόνο από το αντίθετο ημισφαίριο. Η αισθητική μοίρα του νεύρου προέρχεται από τους νευρώνες του γονατίου γαγγλίου, οι κεντρικές ίνες των οποίων σχηματίζουν το διάμεσο νεύρο που απολήγει στον πυρήνα της μονήρους δεσμίδας (γέφυρα). Από εκεί, ο δεύτερος νευρώνας απολήγει στον θάλαμο και ο τρίτος στη φλοιώδη περιοχή για την αισθητικότητα του προσώπου (οπίσθια κεντρική έλικα). Οι περιφερικές ίνες ακολουθούν την πορεία του προσωπικού νεύρου. Ορισμένες ίνες αποσχίζονται και, με τη χορδή του τυμπάνου, αναστομώνονται με το γλωσσικό νεύρο (3ος κλάδος τριδύμου νεύρου). Εξυπηρετούν την αίσθηση της γεύσης και την αισθητικότητα των πρόσθιων 2/3 της γλώσσας και του δέρματος του έξω ακουστικού πόρου. Επίσης, με το στέλεχος του προσωπικού νεύρου φέρονται παρασυμπαθητικές ίνες για τον δακρυϊκό, τον υπογνάθιο και τους υπογλώσσιους σιελογόνους αδένες. Γενικά, η θέση της βλάβης του προσωπικού νεύρου είναι δυνατό να προσδιοριστεί βάσει των διαταραχών που αποδίδονται στους διαδοχικούς κλάδους του νεύρου, κατά την πορεία του από το εγκεφαλικό στέλεχος προς το πρόσωπο. Κατά σειρά, παρατηρούνται διαταραχές της γεύσης στα πρόσθια 2/3 της γλώσσας, υπερακουσία - δακρύρροια και διαταραχές της κινητικότητας.



Ο ιατρός επισκοπεί τον εξεταζόμενο για ενδεχόμενη ασυμμετρία του προσώπου κατά την ηρεμία (συμμετρία βλεφάρων, πτώση ρινοχειλικής αύλακας ή γωνίας στόματος) ή στις κινήσεις που προκαλούνται από το συναίσθημα (π.χ. όταν χαμογελάει). Ο εξεταζόμενος καλείται να ανυψώσει τα φρύδια, να ρυτιδώσει το μέτωπο, να συνοφρυωθεί, να πραγματοποιήσει σύγκλιση των βλεφάρων (ενώ ο ιατρός προσπαθεί να ανοίξει τους οφθαλμούς), να χαμογελάσει, να δείξει τα δόντια του, να φουσκώσει τα μάγουλα, να σφυρίξει, να σφίξει τα χείλια και να συσπάσει τους μύες των σιαγόνων. Αξιολογούνται διαφορές της μυϊκής ισχύος μεταξύ του άνω και του κάτω τμήματος του προσώπου. Εφόσον διαπιστώνεται αδυναμία θα πρέπει να διερευνηθεί εάν αφορά ολόκληρη την πλευρά του προσώπου ή μόνο το κατώτερο τμήμα της πλευράς. Επί ετερόπλευρης πάρεσης του προσωπικού νεύρου, εμφανίζεται αδυναμία των άνω και κάτω μυών του προσώπου στην αντίστοιχη πλευρά. Συγκεκριμένα, σε παράλυση Bell, ο οφθαλμός παραμένει ανοικτός κατά τη σύγκλιση των βλεφάρων, η ρυτίδωση του μετώπου είναι αδύνατη στο πάσχον ημιμόριο και ο εξεταζόμενος αδυνατεί να δείξει τα δόντια του ή να σφυρίξει. Αντίθετα, επί εγκεφαλικού επεισοδίου, συνήθως παρατηρείται ετερόπλευρη αδυναμία των κάτω μυών του προσώπου σε συνδυασμό με αδυναμία του ομόπλευρου άνω ή και κάτω άκρου. Έτσι, σε παράλυση κεντρικού τύπου, η σύγκλιση των βλεφάρων πραγματοποιείται, αν και υπολείπεται στο πάσχον ημιμόριο. Βλάβες του προσωπικού νεύρου κοντά στη χορδή του τυμπάνου είναι δυνατό να προκαλέσουν διαταραχές της γεύσης στα πρόσθια 2/3 της γλώσσας. Με βαμβακοφόρο στυλεό εμποτισμένο σε κατάλληλα διαλύματα (ζάχαρης – γλυκό, άλατος – αλμυρό, λεμονιού – ξινό) εξετάζεται η αίσθηση της γεύσης με ερεθισμό του πλαγίου χείλους της γλώσσας περίπου στο μισό της απόστασης από την κορυφή.

No comments: