ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΙΔΗΡΟΠΕΝΙΚΗΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ


Για τη θεραπεία των σιδηροπενικών αναιμιών χορηγούνται άλατα ή σύμπλοκες ενώσεις του σιδήρου που διαφοροποιούνται ως προς την περιεκτικότητά τους σε στοιχειακό σίδηρο. Τα διάφορα άλατα του σιδήρου δεν παρουσιάζουν αξιόλογες διαφορές ως προς την απορρόφηση. Η χορήγηση από το στόμα (per os) πραγματοποιείται με τη μορφή δισκίων (κυρίως) ή σε υγρή μορφή (παιδιά, ηλικιωμένα άτομα). Παρεντερικά, ο σίδηρος χορηγείται ενδομυϊκά ή ενδοφλέβια (ΙΜ ή ΙV). Από το στόμα, οι τρισθενείς σύμπλοκες ενώσεις του σιδήρου είναι λιγότερο δραστικές από τις δισθενείς. Ο θειϊκός σίδηρος με τη μορφή δισκίων αποτελεί την πρώτη εκλογή για την εφαρμογή της σιδηροθεραπείας. Εάν εμφανιστούν σοβαρές διαταραχές από το ΓΕΣ, είναι δυνατή η επιλογή δισκίων άλλων αλάτων σιδήρου ή ορισμένοι συνιστούν την εφαρμογή παρεντερικής σιδηροθεραπείας. Μετά την επάνοδο της αιμοσφαιρίνης εντός των φυσιολογικών ορίων, η αγωγή πρέπει να συνεχίζεται για τουλάχιστον άλλους 3 μήνες, με σκοπό την αναπλήρωση των αποθηκών.

Σίδηρος χορηγείται σε οποιαδήποτε περίπτωση σιδηροπενικής αναιμίας ανεξαρτήτως της αιτιολογίας. Επίσης, χορηγείται προφυλακτικά σε καταστάσεις χρόνιας απώλειας αίματος ή σε άτομα αυξημένου κινδύνου για την εμφάνιση σιδηροπενίας (π.χ. διατροφή βρέφους με δίαιτα πτωχή σε σίδηρο, κύηση, μετά από γαστρεκτομή, χρόνια αιμορραγική διάθεση). Τα αντιόξινα, τα παγκρεατικά εκχυλίσματα, η χολεστυραμίνη, το γάλα και τα αυγά περιορίζουν την απορρόφηση του σιδήρου. Ακόμα, ο σίδηρος παρεμποδίζει την απορρόφηση των τετρακυκλινών, της σιπροφλοξασίνης, της νορφλοξασίνης, της οφλοξασίνης και των διφωσφωνικών.

- Δόση (θεραπεία): 60 – 200 mg / d.
- Δόση (προφυλακτικά): 60 mg / d.
- Δόση (παιδιά): 1.5 – 2 mg / Kg, 2 – 3 φορές την ημέρα.

Δεν πρέπει να χορηγείται σίδηρος όταν η αναιμία δεν οφείλεται σε σιδηροπενία. Ακόμα, πρέπει να διακόπτεται η σιδηροθεραπεία από το στόμα εφόσον προκύψουν σοβαρές γαστρεντερικές διαταραχές. Γενικά, οι πεπτικές διαταραχές περιλαμβάνουν κοιλιακό άλγος, ναυτία, έμετο, διάρροια ή δυσκοιλιότητα. Τα κόπρανα έχουν συνήθως σκούρο ή μαύρο χρώμα. Σε ηλικιωμένα άτομα, η δυσκοιλιότητα μπορεί να οδηγήσει σε κοπρόσταση. Οι αλλεργικές αντιδράσεις είναι πολύ σπάνιες. Επίσης, οι υγρές μορφές είναι δυνατό να προκαλέσουν υπέρχρωση των οδόντων. Για αυτόν τον λόγο, η λήψη τους συνιστάται με χυμούς φρούτων. Σημειώνεται ότι η σιδηροθεραπεία από το στόμα αντενδείκνυται σε οργανικές παθήσεις του ΓΕΣ (π.χ. εν ενεργεία γαστροδωδεκαδακτυλικό έλκος, γαστρορραγία, φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου, σύνδρομα δυσαπορρόφησης).

Ferrous Sulfate Sesquihydrate:
1. TARDYFERON
Ferrous Sulfate, Dihydrate:
1. RESOFERON
Ferrous Sulfate, Heptahydrate:
1. FER-IN-SOL
Ferrous Sulfate Dried:
1. MICROFER
Ferric Hydroxide Polymaltose Complex:
1. FERRUM HAUSMANN
2. HEMAFER

Θειϊκός σίδηρος + φυλλικό οξύ

Ο θειϊκός σίδηρος, σε συνδυασμό με φυλλικό οξύ, χορηγείται προφυλακτικά κατά τη διάρκεια της κύησης. Δεν πρέπει να χορηγείται εφόσον η αιτιολογία της αναιμίας παραμένει ασαφής, καθώς σε ενδεχόμενη μεγαλοβλαστική αναιμία είναι δυνατό να προκαλέσει επιδείνωση των νευρολογικών εκδηλώσεων.
- Δόση: 30 – 60 mg στοιχειακού σιδήρου / d και 0.2 – 0.5 mg φυλλικού οξέος / d.
1. FEOFOL
2. FERO-FOLIC
Ferrous Sulfate Sesquihydrate + Folic Acid:
1. GYNO-TARDYFERON
Ferric Hydroxide Polymaltose Complex + Folic Acid:
1. FERRUM FOL HAUSMANN
2. HEMAFER FOL

Πρωτεϊνικός σουκινυλικός σίδηρος

Αποτελεί σύμπλοκη ένωση σουκινυλικού τρισθενούς σιδήρου με πρωτεϊνικό περίβλημα.
- Δόση: 40 – 80 mg / d, σε δύο δόσεις.
- Δόση (παιδιά): 4 mg / Kg, σε δύο δόσεις την ημέρα.
1. FYSIOFER
2. LEGOFER

Παρεντερική χορήγηση σιδήρου

Η παρεντερική χορήγηση του σιδήρου δεν οδηγεί σε ταχύτερη ανταπόκριση στη θεραπεία σε σχέση με τη χορήγηση από το στόμα. Συνεπώς, επιλέγεται όταν υπάρχει σαφής αντένδειξη εφαρμογής της per os αγωγής. Η ενδομυϊκή χορήγηση προτιμάται από την ενδοφλέβια, η οποία επιλέγεται ως τελική λύση σε άτομα με αιμορραγική διάθεση ή πτωχή μυϊκή μάζα. Δεν πρέπει να χορηγείται σίδηρος από το στόμα και παρεντερικά ταυτόχρονα. Εφόσον έχει προηγηθεί σιδηροθεραπεία per os, η παρεντερική χορήγηση σύμπλοκης ένωσης σιδήρου – σορβιτόλης πρέπει να καθυστερεί 24 ώρες από τη διακοπή της αγωγής από το στόμα. Ακόμα, εάν έχει προηγηθεί χορήγηση άλλου παρεντερικού σκευάσματος, η εφαρμογή αγωγής με σύμπλοκη ένωση σιδήρου – σορβιτόλης πρέπει να αρχίζει μετά από μία εβδομάδα. Γενικά, δεν πρέπει να χορηγείται σίδηρος παρεντερικά εφόσον δεν είναι βέβαιο ότι η αναιμία προκαλείται από σιδηροπενία (σημαντικός κίνδυνος αιμοσιδήρωσης). Η παρεντερική χορήγηση ενέχει σημαντικό κίνδυνο σοβαρών αναφυλακτικών αντιδράσεων. Οι αναφυλακτικές αντιδράσεις, ακόμα και θανατηφόρες, είναι συχνότερες κατά την ενδοφλέβια χορήγηση. Για αυτόν τον λόγο, είναι σκόπιμο να πραγματοποιείται μόνο σε νοσοκομειακό χώρο. Άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες αποτελούν διάφορες αντιδράσεις υπερευαισθησίας (πυρετός, αρθραλγίες, κνίδωση, αλλεργική πορφύρα, διόγκωση λεμφαδένων), τοπικές αντιδράσεις, κνησμός, υπόταση, ναυτία, έμετος, δύσπνοια και σπασμοί. Ιδιαίτερη προσοχή είναι απαραίτητη σε άτομα με ιστορικό αλλεργίας ή βρογχικού άσθματος και κατά τη διάρκεια της κύησης (δυνητικός κίνδυνος για το έμβρυο). Η ενδομυϊκή έγχυση πραγματοποιείται εναλλάξ στους γλουτούς με μακριά βελόνη, ώστε να αποφευχθεί ο τοπικός ερεθισμός και η υπέρχρωση του δέρματος. Πριν από την έναρξη της θεραπείας, διενεργείται δοκιμαστική χορήγηση 0.5 ml για τον έλεγχο της πιθανότητας υπερευαισθησίας. Επίσης, ακολουθεί προοδευτική αύξηση της δόσης για 3 ημέρες μέχρι να αρχίσει η χορήγηση της επιθυμητής δόσης. Μετά από ενδομυϊκή χορήγηση, σε νεογνά αναφέρονται περιπτώσεις σηψαιμίας από Gram(-) μικρόβια και σε ενήλικες ελάχιστες περιπτώσεις ανάπτυξης σαρκώματος στις θέσεις των ενέσεων.
Η απαιτούμενη συνολική δόση αντιστοιχεί σε 200 mg για κάθε g Hb% κάτω από το φυσιολογικό, συν 500 mg για την αναπλήρωση των αποθηκών.
- Δόση (ΙΜ): μικρότερη από 100 – 250 mg / d (ενήλικες), 50 mg / d (παιδιά 5 – 10 ετών), 25 mg / d (παιδιά 1 – 5 ετών).
- Δόση (IV): χορήγηση συνολικής δόσης τμηματικά ή εφάπαξ σε στάγδην έγχυση. Κατά την εφαρμογή της τμηματικής αγωγής, χορηγούνται 100 mg / d (μέχρι να συμπληρωθεί η απαιτούμενη δόση) σε πολύ βραδεία ενδοφλέβια έγχυση (εντός 5 – 10 λεπτών). Η ενδοφλέβια έγχυση δεν συνιστάται στα παιδιά.
Οι αντενδείξεις της παρεντερικής χορήγησης είναι ίδιες με αυτές της per os αγωγής και επιπλέον περιλαμβάνουν υπερευαισθησία στον σίδηρο, οξεία νεφρική ανεπάρκεια, νεφροπάθειες κα.
Ferric Hydroxide Polymaltose Complex (IM):
1. FERRUM HAUSMANN
Iron Sucrose (IV):
1. VENOFER

Comments