Pages

FEATURED ARTICLE

Impact of ACE and ApoE polymorphisms on myocardial perfusion: correlation with myocardial single photon emission computed tomographic imaging

J Hum Genet. 2009;54(10):595-602 Impact of ACE and ApoE polymorphisms on myocardial perfusion: correlation with myocardial single photon em...

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΤΗΣ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ


Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1980, οι περισσότεροι ειδικοί σε θέματα φυσικής κατάστασης εξέφραζαν την άποψη ότι η συνεχής - εντατική άσκηση αποτελεί συστατικό στοιχείο της καλής κατάστασης της υγείας και της μακροζωίας. Μάλιστα, πίστευαν ότι όσο πιο εντατικό είναι ένα πρόγραμμα εκγύμνασης, τόσο περισσότερα οφέλη για την υγεία θα προκύψουν από αυτό. Όμως, στα αμέσως επόμενα χρόνια, πολλές μελέτες κατέληξαν σε ευρήματα, τα οποία αμφισβητούσαν τη συγκεκριμένη προσέγγιση. Πλέον είναι σαφές ότι τα ίδια οφέλη για την υγεία είναι δυνατό να προκύψουν και από ένα πρόγραμμα άσκησης, το οποίο δεν είναι τόσο εντατικό και απαιτεί τη διάθεση λιγότερου χρόνου. Επίσης, διαπιστώθηκε ότι η υπέρβαση κάποιων ορίων κατά την εκγύμναση συνεπάγεται ένα σημαντικό κόστος για την υγεία - είτε με τη μορφή των κακώσεων του μυοσκελετικού συστήματος είτε μέσω της αύξησης της συχνότητας άλλων παθολογικών καταστάσεων, μερικές από τις οποίες είναι ιδιαίτερα σοβαρές.

Ποιο επίπεδο άσκησης είναι το καλύτερο;

Το 1989, ο Steven Blair, ο οποίος είναι ερευνητής στο The Cooper Aerobics Center των ΗΠΑ, προκάλεσε αίσθηση στην επιστημονική κοινότητα με τα στοιχεία που παρουσίασε. Βάσει μετρήσεων της φυσικής κατάστασης 13.000 Αμερικανών, ο Blair διαπίστωσε ότι το 20% των συμμετεχόντων, οι οποίοι βρίσκονταν στο βέλτιστο επίπεδο φυσικής κατάστασης, παρουσίαζαν κατά 65% μικρότερο κίνδυνο να πεθαίνουν τα επόμενα 8 χρόνια σε σύγκριση με το 20% που παρουσίαζε το χαμηλότερο επίπεδο φυσικής κατάστασης. Προφανώς, το εύρημα αυτό δεν προκαλεί έκπληξη. Η μεγάλη ανατροπή, ως προς αυτά που πίστευαν οι ειδικοί προηγουμένως, προέκυψε από το στοιχείο ότι και μόνο η μέτρια αύξηση της φυσικής δραστηριότητας αρκούσε για να επιτευχθεί σημαντική μείωση του κινδύνου θανάτου. Όσοι ασκούνταν μετρίως περισσότερο από εκείνους, που ακολουθούσαν μια πλήρως καθιστική ζωή, εμφάνιζαν έναν μειωμένο δείκτη θνησιμότητας κατά 55%. Συνεπώς, αυτό το μέγεθος αύξησης της φυσικής δραστηριότητας παρέχει το μεγαλύτερο όφελος για την υγεία. Τι θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως μέτριο επίπεδο άσκησης; Ο Kenneth Cooper, ο οποίος είναι πρόεδρος στο κέντρο ερευνών που εργάζεται ο Blair, δίδει ένα παράδειγμα: ζωηρό βάδισμα για τρία χιλιόμετρα σε λιγότερο από 30 λεπτά τρεις φορές την εβδομάδα. Ή 4,5 χιλιόμετρα σε 45 λεπτά δύο φορές την εβδομάδα.

Για ποιους λόγους η μεγαλύτερη ένταση μπορεί να είναι επιβλαβής;

Οι άνθρωποι, οι οποίοι υπερβαίνουν τις απαιτήσεις ενός μέτριου επιπέδου εκγύμνασης, είναι πιθανό ότι προκαλούν μεγαλύτερη βλάβη στον οργανισμό τους σε σύγκριση με τα προσδοκώμενα οφέλη.

Πρώτα από όλα, ο κίνδυνος ενός μυϊκού τραυματισμού αυξάνεται κατακόρυφα. Για παράδειγμα, πολλοί άνθρωποι, οι οποίοι έτρεχαν περισσότερα από 15 χιλιόμετρα την εβδομάδα, τελικά αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το πρόγραμμα εξαιτίας των μυϊκών κακώσεων. Μάλιστα, μερικοί παρουσίασαν σοβαρότερους τραυματισμούς στις αρθρώσεις, οι οποίοι απαιτούσαν χειρουργική αντιμετώπιση. Όμως, τα προβλήματα των μυών και των αρθρώσεων αποτελούν ίσως την «κορυφή του παγόβουνο».

Ορισμένοι ειδικοί της φυσικής κατάστασης ισχυρίζονται πλέον ότι η σοβαρότερη αρνητική επίδραση της υπερβολικής άσκησης είναι η αύξηση της ευπάθειας του οργανισμού σε απειλητικά για τη ζωή νοσήματα. Στατιστικά δεδομένα δείχνουν ότι ο κίνδυνος θανάτου είναι ελαφρά αυξημένος σε όσους βρίσκονται στην κορυφή της πυραμίδας της φυσικής κατάστασης. Με άλλα λόγια, ενώ πλεονεκτούν σε σύγκριση με εκείνους που ακολουθούν μια καθιστική ζωή (όπως φάνηκε και στη μελέτη του Blair), τα άτομα με τον μικρότερο κίνδυνο είναι αυτά που εφαρμόζουν ένα μέτριο πρόγραμμα εκγύμνασης. Πώς είναι δυνατό να ερμηνευτούν τα συγκεκριμένα στοιχεία;

Ο Kenneth Cooper πιστεύει ότι η αίτια βρίσκεται στη δράση των ελευθέρων ριζών. Οι ελεύθερες ρίζες παράγονται κατά την πραγματοποίηση βιοχημικών αντιδράσεων στο σώμα μας. Είναι ιδιαίτερα δραστικές και επιτίθενται στα κύτταρα, με αποτέλεσμα την εμφάνιση διαφόρων παθολογικών καταστάσεων όπως:
- Αθηροσκλήρωση
- Καρκίνος
- Διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος
- Καταρράκτης

Η άμυνα του οργανισμού εξασφαλίζεται μέσω ειδικών πρωτεϊνών (ενζύμων), οι οποίες εξουδετερώνουν τις ελεύθερες ρίζες. Όμως, όταν κάποιος ασκείται εντατικά, οι ελεύθερες ρίζες που παράγονται εξαιτίας των αυξημένων μεταβολικών απαιτήσεων, υπερβαίνουν τις δυνατότητες αυτού του αμυντικού μηχανισμού. Αντίθετα, ένα μέτριο επίπεδο φυσικής άσκησης δίδει τη δυνατότητα στον οργανισμό να δράσει αποτελεσματικά έναντι των παραγόμενων ελευθέρων ριζών.

Η σημασία των αντιοξειδωτικών ουσιών

Εκτός από τη ρύθμιση του επιπέδου της άσκησης σε μέτρια ένταση, μεγάλη σημασία έχει και η πρόσληψη αντιοξειδωτικών παραγόντων για τον περιορισμό της βλαπτικής επίδρασης των ελευθέρων ριζών. Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι βιταμίνες C και Ε και το β-καροτένιο (πρόδρομη μορφή της βιταμίνης Α). Ο οργανισμός προσλαμβάνει αυτές τις ουσίες από τροφές, όπως τα πράσινα λαχανικά, τα καρότα, τα πορτοκάλια και οι ξηροί καρποί. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι σκόπιμη και η λήψη κατάλληλων συμπληρωμάτων διατροφής. Ειδικά όσοι ασκούνται εντατικά (π.χ. επαγγελματίες αθλητές) πρέπει να θωρακίζουν τον οργανισμό τους με επαρκείς ποσότητες αντιοξειδωτικών παραγόντων.

No comments:

HEALTH GATE: MOST READ