ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ: ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ


Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών αποτελεί τη συχνότερη ορμονολογική διαταραχή σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Η ονομασία του συνδρόμου προέρχεται από την εικόνα που λαμβάνουν οι ωοθήκες στις περισσότερες (αλλά όχι σε όλες) τις γυναίκες, οι οποίες πάσχουν από αυτό. Συγκεκριμένα, οι ωοθήκες έχουν αυξημένο μέγεθος και φέρουν πολλαπλές μικρές κύστεις.

Προβλήματα σχετικά με την έμμηνο ρύση (περίοδο), υπερβολική τριχοφυΐα, ακμή και παχυσαρκία περιλαμβάνονται στις εκδηλώσεις του συνδρόμου. Οι διαταραχές της εμμήνου ρύσεως μπορεί να αποτελούν την πρώτη ένδειξη κατά τη διάρκεια της εφηβείας. Σε άλλες περιπτώσεις, οι πολυκυστικές ωοθήκες διαγιγνώσκονται αργότερα με αφορμή την αύξηση του σωματικού βάρους ή λόγω της δυσκολίας που εμφανίζει η γυναίκα να συλλάβει. Οι διαταραχές της γονιμότητας μπορεί να οφείλονται στον ακανόνιστο ρυθμό της ωορρηξίας. Η ακριβής αιτία των πολυκυστικών ωοθηκών παραμένει ασαφής. Επίσης, η πρώιμη διάγνωση και αντιμετώπιση της κατάστασης θεωρείται ότι συμβάλλει αποτελεσματικά στον περιορισμό των μακροχρόνιων επιπλοκών, όπως ο διαβήτης, οι καρδιοπάθειες και τα εγκεφαλικά επεισόδια.

Ποια είναι τα πιθανά αίτια;

Ο κύκλος της αναπαραγωγικής λειτουργίας μιας γυναίκας ρυθμίζεται κάθε μήνα από ορμόνες που παράγονται στην υπόφυση και στις ωοθήκες. Η υπόφυση βρίσκεται στη βάση του εγκεφάλου και παράγει τις ορμόνες FSH και LH, οι οποίες ελέγχουν την ανάπτυξη και την απελευθέρωση των ωαρίων στις ωοθήκες (ωορρηξία). Κάθε μήνα, η ωορρηξία συμβαίνει περίπου δύο εβδομάδες πριν από την εμφάνιση της περιόδου.

Οι ωοθήκες εκκρίνουν τα οιστρογόνα και την προγεστερόνη, δηλαδή τις ορμόνες που προετοιμάζουν την επιφάνεια της μήτρας (ενδομήτριο) για την εμφύτευση του γονιμοποιημένου ωαρίου. Επίσης, παράγουν και ορισμένες ανδρικές ορμόνες, όπως η τεστοστερόνη. Εφόσον δεν συμβεί γονιμοποίηση, τα επίπεδα των οιστρογόνων και της προγεστερόνης στο αίμα μειώνονται και εμφανίζεται τελικά η έμμηνος ρύση.

Στις γυναίκες, οι οποίες πάσχουν από σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, η υπόφυση και οι ωοθήκες παράγουν, αντίστοιχα, αυξημένα επίπεδα της ορμόνης LH και των ανδρικών ορμονών. Οι ορμονολογικές αυτές διαταραχές προκαλούν τις ανωμαλίες του κύκλου και τις άλλες εκδηλώσεις της συγκεκριμένης παθολογικής κατάστασης. Οι ιατροί δεν γνωρίζουν ακριβώς την αιτία των πολυκυστικών ωοθηκών, αλλά πιθανότατα ορισμένοι παράγοντες, οι οποίοι συμβάλλουν στην εμφάνιση του συνδρόμου, είναι:

- Τα αυξημένα επίπεδα της ινσουλίνης. Η ινσουλίνη είναι μια ορμόνη, η οποία παράγεται από το πάγκρεας και επιτρέπει στα κύτταρα του οργανισμού να χρησιμοποιήσουν ως πηγή ενέργειας τη γλυκόζη που κυκλοφορεί στο αίμα. Όταν τα επίπεδα της ινσουλίνης είναι αυξημένα, πιστεύεται ότι ενεργοποιείται η παραγωγή μεγαλύτερης ποσότητας ανδρικών ορμονών από τις ωοθήκες.

- Μια ήπια φλεγμονώδης κατάσταση. Σύμφωνα με ερευνητικά δεδομένα, οι γυναίκες με πολυκυστικές ωοθήκες εμφανίζουν μια ήπια γενικευμένη φλεγμονώδη κατάσταση. Η φλεγμονή είναι η διαδικασία κατά την οποία τα λευκά αιμοσφαίρια παράγουν ουσίες για την αντιμετώπιση της εισβολής ενός μικροβίου στον οργανισμό. Όμως, σε άτομα με ιδιαίτερη γενετική προδιάθεση, ακόμα και η κατανάλωση συγκεκριμένων τροφών μπορεί να προκαλέσει μια φλεγμονώδη απόκριση. Η σημασία της ήπιας φλεγμονής στον οργανισμό για την εμφάνιση των πολυκυστικών ωοθηκών θα πρέπει να αξιολογηθεί σε περαιτέρω μελέτες.

- Η κληρονομικότητα. Εάν η μητέρα ή η αδελφή σας πάσχει από το σύνδρομο, μπορεί να χαρακτηρίζεστε και εσείς από αυξημένο κίνδυνο για την εμφάνισή του. Με σκοπό να διευκρινίσουν το κληρονομικό υπόβαθρο του συνδρόμου, οι ερευνητές προσπαθούν να συνδέσουν την παθολογική κατάσταση με συγκεκριμένα γονίδια στο γενετικό υλικό των ασθενών.

- Ορισμένες διαταραχές κατά την εμβρυική ανάπτυξη. Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, η υπερβολική έκθεση ενός θήλεος εμβρύου σε ανδρικές γενετικές ορμόνες μπορεί να προκαλέσει μόνιμες διαταραχές της λειτουργίας συγκεκριμένων γονιδίων. Μετέπειτα στη ζωή, οι γονιδιακές αυτές διαταραχές επιφέρουν μια ανδρικού τύπου κατανομή του λίπους στην κοιλιά, η οποία συσχετίζεται με αύξηση των επιπέδων της ινσουλίνης και με μια ήπια φλεγμονώδη κατάσταση στον οργανισμό. Πλέον, οι ερευνητές προσανατολίζονται στο να διαπιστώσουν σε ποιο βαθμό όλα αυτά μπορεί να αποτελούν την αιτία πρόκλησης των πολυκυστικών ωοθηκών.

Πώς τίθεται η διάγνωση;

Τις περισσότερες φορές, οι εκδηλώσεις των πολυκυστικών ωοθηκών εμφανίζονται στην εφηβεία μετά την έναρξη της εμμήνου ρύσεως. Υπάρχουν, όμως, και περιπτώσεις που το πρόβλημα εκδηλώνεται κατά τη διάρκεια των επομένων ετών της αναπαραγωγικής ηλικίας της γυναίκας. Τα συμπτώματα και τα σημεία διαφοροποιούνται από άτομο σε άτομο. Ο ιατρός θα θέσει τη διάγνωση εφόσον συνυπάρχουν κάποιες από τις ακόλουθες εκδηλώσεις:

1. Ανωμαλίες της εμμήνου ρύσεως. Οι ανωμαλίες αυτές αποτελούν την πλέον χαρακτηριστική εκδήλωση της παθολογικής κατάστασης. Παραδείγματα διαταραχών, οι οποίες είναι δυνατό να εμφανιστούν, αποτελούν:
- Μεσοδιαστήματα άνω των 35 ημερών μεταξύ δύο διαδοχικών εμμηνορρυσιών.
- Λιγότεροι από οκτώ κύκλοι τον χρόνο.
- Απουσία εμμήνου ρύσεως για τουλάχιστον τέσσερις μήνες.
- Παρατεταμένη έμμηνος ρύση, η οποία μπορεί μάλιστα να είναι και έντονη.

2. Αυξημένα επίπεδα ανδρογόνων. Τα ανδρογόνα είναι οι γεννητικές ορμόνες του άρρενος. Όταν βρίσκονται σε αυξημένα επίπεδα σε μια γυναίκα, προκαλούν υπερβολική τριχοφυία στο πρόσωπο και το σώμα, ακμή και ανδρογενή αλωπεκία (απώλεια μαλλιών με την κατανομή που λαμβάνει χαρακτηριστικά στους άνδρες).

3. Ωοθήκες με αυξημένο μέγεθος που περιέχουν πολλαπλές μικρές κύστεις. Το εύρημα αυτό διαπιστώνεται από τον ιατρό με το υπερηχογράφημα. Παρά την ονομασία της παθολογικής κατάστασης, η ύπαρξη ωοθηκών με αυτή την εικόνα δεν αρκεί από μόνη της ώστε να τεθεί η διάγνωση. Πρέπει να συνοδεύεται από διαταραχές της εμμήνου ρύσεως ή ενδείξεις αύξησης των επιπέδων των ανδρογόνων. Δηλαδή, υπάρχουν ορισμένες γυναίκες που δεν εμφανίζουν το σύνδρομο, αλλά η υπερηχογραφική εικόνα των ωοθηκών τους παρουσιάζει τέτοιες ανωμαλίες. Παράλληλα, σε λίγες περιπτώσεις, γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών έχουν φυσιολογική εικόνα ωοθηκών στο υπερηχογράφημα.

Το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών ανήκει στην ομάδα των διαγνώσεων, τις οποίες οι ιατροί χαρακτηρίζουν ως διαγνώσεις εξ΄ αποκλεισμού. Επειδή δεν υπάρχει κάποιο ειδικό τεστ, ο ιατρός αξιολογεί τα συμπτώματα της ασθενούς, αποκλείοντας σταδιακά άλλες πιθανές καταστάσεις, μέχρι να καταλήξει στη διάγνωση των πολυκυστικών ωοθηκών. Σε αυτή τη διαδικασία θα τον βοηθήσουν:

- Το ιατρικό ιστορικό. Πληροφορίες σχετικά με την έμμηνο ρύση, τις μεταβολές του βάρους και άλλα συμπτώματα έχουν ιδιαίτερη αξία.
- Η εξέταση της ασθενούς. Εκτός από τη μέτρηση του σωματικού βάρους, τη λήψη της αρτηριακής πίεσης και τη διαπίστωση διαταραχών σε σχέση με την κατανομή ή την έκταση της τριχοφυΐας, ο ιατρός θα πραγματοποιήσει και γυναικολογική εξέταση.
- Αιματολογικές εξετάσεις. Αποσκοπούν κυρίως στη μέτρηση των επιπέδων συγκεκριμένων ορμονών, ώστε να αποκλειστούν άλλες παθολογικές καταστάσεις. Άλλες εξετάσεις περιλαμβάνουν τη μέτρηση της τιμής της χοληστερίνης και των τριγλυκεριδίων του αίματος και τη δοκιμασία ανοχής στη γλυκόζη. Κατά την τελευταία εξέταση, τα επίπεδα της γλυκόζης λαμβάνονται όταν η ασθενής δεν έχει φάει τίποτα το πρωί (πρώτη τιμή) και μετά από πρόσληψη γλυκόζης.
- Το υπερηχογράφημα. Κατά τη διάρκεια της εξέτασης, η γυναίκα βρίσκεται σε γυναικολογική θέση και ο ιατρός εισάγει ένα κατάλληλο όργανο στον κόλπο ώστε να απεικονιστούν οι ωοθήκες (διακολπικό υπερηχογράφημα).

Άλλες καταστάσεις που σχετίζονται με το πρόβλημα

1. Διαταραχές της γονιμότητας. Οι γυναίκες με πολυκυστικές ωοθήκες μπορεί να παρουσιάζουν δυσκολίες ως προς τη σύλληψη, εξαιτίας των προβλημάτων της ωορρηξίας. Οι πολυκυστικές ωοθήκες αποτελούν την πλέον συχνή αιτία διαταραχών της γονιμότητας στις γυναίκες.

2. Παχυσαρκία. Περίπου το 50% των ασθενών είναι παχύσαρκες.

3. Αυξημένη αντοχή στην ινσουλίνη. Πολλές ασθενείς εμφανίζουν αυξημένη αντοχή στην ινσουλίνη, μια κατάσταση κατά την οποία δεν μπορεί ο οργανισμός να χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά την παραγόμενη ινσουλίνη ώστε να ελέγξει τα επίπεδα του σακχάρου (γλυκόζης) στο αίμα. Συνεπώς, αυξάνεται η τιμή του σακχάρου και είναι δυνατό, τελικά, να εμφανιστεί διαβήτης.

4. Μελανίζουσα ακάνθωση. Πρόκειται για μια δερματολογική διαταραχή, κατά την οποία το δέμα παρουσιάζει πάχυνση και σκούρα απόχρωση σε συγκεκριμένες περιοχές (π.χ. κοντά στον λαιμό, στις μασχάλες, κάτω από τους μαστούς, στο εσωτερικό των μηρών). Θεωρείται ότι αποτελεί ένδειξη αυξημένης αντοχής στη δράση της ινσουλίνης.

Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές;

Ορισμένες παθολογικές καταστάσεις εμφανίζονται συχνότερα σε γυναίκες με πολυκυστικές ωοθήκες, ειδικά όταν συνυπάρχει και παχυσαρκία:

1. Σακχαρώδης διαβήτης.
2. Αρτηριακή υπέρταση.
3. Υψηλές τιμές τριγλυκεριδίων ή μειωμένα επίπεδα «καλής» χοληστερίνης.
4. Αυξημένη τιμή C-αντιδρώσας πρωτεΐνης, ενός δείκτη για την εμφάνιση καρδιαγγειακών παθήσεων.
5. Μεταβολικό σύνδρομο, το οποίο αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο των καρδιαγγειακών διαταραχών.
6. Μη αλκοολική στεατοηπατίτιδα, μια φλεγμονώδης κατάσταση του ήπατος που προκαλείται από τη συσσώρευση λίπους σε αυτό.
7. Άπνοια στον ύπνο.
8. Αιμορραγίες της μήτρας, οι οποίες είναι διαφορετικές από τη φυσιολογική έμμηνο ρύση.
9. Καρκίνος του ενδομητρίου, ο οποίος οφείλεται στη συνεχή έκθεση στα αυξημένα επίπεδα οιστρογόνων.
10. Διαβήτης της κύησης ή υπέρταση κατά την κύηση, εφόσον η γυναίκα τελικά συλλάβει.

Που αποσκοπεί η αντιμετώπιση;

Σε γενικές γραμμές, η θεραπεία των πολυκυστικών ωοθηκών αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των εξατομικευμένων προβλημάτων που εμφανίζει κάθε ασθενής (π.χ. διαταραχές γονιμότητας, υπερβολική τριχοφυΐα, ακμή ή παχυσαρκία). Με αυτόν τον σκοπό, προγραμματίζονται τακτικοί επανέλεγχοι από τον ιατρό σε βάθος χρόνου. Έτσι, μπορεί να λάβει τις κατάλληλες αποφάσεις ανάλογα με τα ευρήματα της εξέτασης και των εργαστηριακών αναλύσεων κάθε φορά. Σε αυτή τη θεραπευτική προσπάθεια, ο περιορισμός της επίδρασης παραγόντων κινδύνου του καρδιαγγειακού συστήματος (π.χ. παχυσαρκία, υψηλή χοληστερίνη, διαβήτης, υπέρταση) έχει μεγάλη σημασία.

Κατάλληλες προσαρμογές του τρόπου ζωής

Η πραγματοποίηση υγιεινών επιλογών στη διατροφή και η τακτική άσκηση αποτελούν τα πρώτα μέτρα που συνήθως συνιστούν οι ιατροί, ιδιαίτερα εάν η ασθενής είναι παχύσαρκη. Η παχυσαρκία επιβαρύνει την αυξημένη αντοχή στην ινσουλίνη. Αντίθετα, η απώλεια βάρους μπορεί να μειώσει τα επίπεδα της ινσουλίνης και των ανδρογόνων στο αίμα και να προάγει τη διαδικασία της ωορρηξίας.

Είναι πιθανό ότι θα ακούσετε αντικρουόμενα στοιχεία σχετικά με την κατάλληλη διατροφή. Σε μεγάλο βαθμό, οι διαφωνίες επικεντρώνονται στο θέμα των υδατανθράκων. Δεν είναι ίδιοι όλοι οι υδατάνθρακες. Για παράδειγμα, οι αμυλούχες τροφές προκαλούν μεγαλύτερη αύξηση των επιπέδων της ινσουλίνης σε σχέση με τους υδατάνθρακες που βρίσκονται στα πράσινα φυλλώδη λαχανικά. Παρόλα αυτά, ορισμένοι ειδικοί συνιστούν στις ασθενείς να ακολουθούν μια δίαιτα πτωχή σε υδατάνθρακες συνολικά. Αυτή η προσέγγιση εμπεριέχει τον κίνδυνο της αύξησης της πρόσληψης πρωτεϊνών (ώστε να αντισταθμιστεί η μείωση της κατανάλωσης υδατανθράκων), η οποία συνήθως συνοδεύεται από μεγαλύτερη πρόσληψη κορεσμένων λιπών με τη μορφή του κόκκινου κρέατος. Τα κορεσμένα λιπαρά έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων όταν καταναλώνονται σε μεγάλες ποσότητες. Συνεπώς, μια ισορροπημένη επιλογή, ανάμεσα στις αντικρουόμενες απόψεις των ειδικών, είναι η εκλεκτική κατανάλωση σύνθετων υδατανθράκων από τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες (όπως τα προϊόντα ολικής αλέσεως, τα φασόλια και το άγριο ρύζι). Σε αυτές τις τροφές, η απορρόφηση των υδατανθράκων πραγματοποιείται με βραδύτερο ρυθμό από τον οργανισμό. Έτσι, η αύξηση των επιπέδων της ινσουλίνης είναι πιο αργή. Αντίθετα, είναι σκόπιμο να αποφεύγονται τροφές με απλούς υδατάνθρακες, όπως τα γλυκά. Μελλοντικές μελέτες είναι πιθανό ότι θα αποσαφηνίσουν τις απορίες σχετικά με την κατάλληλη διατροφή των ασθενών με πολυκυστικές ωοθήκες. Ωστόσο, ακόμα και σήμερα θεωρείται βέβαιο ότι η απώλεια βάρους (με τη μείωση της θερμιδικής πρόσληψης) προσφέρει οφέλη στις γυναίκες που είναι παχύσαρκες.

Η προσπάθεια σταθεροποίησης των κύκλων

Στις γυναίκες, που δεν επιθυμούν να συλλάβουν, ο ιατρός μπορεί να χορηγήσει αντισυλληπτικά χάπια, τα οποία περιέχουν έναν συνδυασμό συνθετικών οιστρογόνων και προγεστερόνης. Προκαλούν μείωση της παραγωγής ανδρογόνων και συμβάλλουν στον περιορισμό του κινδύνου του καρκίνου του ενδομητρίου ή των παθολογικών αιμορραγιών από τη μήτρα. Μια εναλλακτική επιλογή είναι η λήψη προγεστερόνης για 10 - 14 ημέρες κάθε μήνα. Η προγεστερόνη ρυθμίζει τους κύκλους και προστατεύει έναντι του καρκίνου, αλλά δεν επηρεάζει τα επίπεδα των ανδρογόνων. Τέλος, μια άλλη χρήσιμη φαρμακευτική ουσία είναι η μετφορμίνη, η οποία χορηγείται κυρίως σε διαβητικούς από το στόμα και μειώνει τα επίπεδα της ινσουλίνης. Σε γυναίκες με πολυκυστικές ωοθήκες, η μετφορμίνη προάγει την ωορρηξία και σταθεροποιεί τους κύκλους. Επίσης, επιβραδύνει την εξέλιξη της αυξημένης αντοχής στην ινσουλίνη σε σακχαρώδη διαβήτη και βοηθάει στην απώλεια βάρους (με την προϋπόθεση, βέβαια, της τήρησης ενός κατάλληλου προγράμματος διατροφής και άσκησης από την ασθενή).

Φάρμακα που προκαλούν ωορρηξία

Σε γυναίκες, οι οποίες προσπαθούν να συλλάβουν, είναι πιθανό να απαιτηθεί η χορήγηση φαρμάκων που προκαλούν ωορρηξία. Η κλομιφένη είναι μια ουσία, η οποία χορηγείται από το στόμα. Εάν η επίδρασή της δεν αποδειχθεί αποτελεσματική, ο ιατρός μπορεί να προσθέσει στην αγωγή μετφορμίνη. Εφόσον και πάλι η αγωγή δεν είναι επιτυχής, είναι δυνατό να αποφασιστεί η χορήγηση γοναδοτροπινών. Η συγκεκριμένη θεραπεία προϋποθέτει την πραγματοποίηση ενέσεων. Τέλος, σε ορισμένες γυναίκες, όταν το πρόβλημα επιμένει, μπορεί να εφαρμοστούν και χειρουργικές τεχνικές για την πρόκληση ωορρηξίας.

Περιορισμός της υπερβολικής τριχοφυΐας

Υπάρχουν κάποιες φαρμακευτικές επιλογές για τον περιορισμό του προβλήματος. Τα αντισυλληπτικά χάπια μειώνουν την παραγωγή των ανδρογόνων. Επίσης, η σπιρονολακτόνη αναστέλλει τις επιδράσεις των ανδρογόνων στο δέρμα. Όμως, επειδή μπορεί να προκαλέσει ανωμαλίες στο έμβρυο, η αντισυλληπτική μέθοδος, που εφαρμόζεται ταυτόχρονα με την αγωγή (π.χ. χρήση προφυλακτικού), πρέπει να είναι αποτελεσματική. Φυσικά, η σπιρονολακτόνη δεν πρέπει να χορηγείται σε γυναίκες που βρίσκονται σε κατάσταση εγκυμοσύνης ή προσπαθούν να συλλάβουν. Οι απλές τεχνικές της Αισθητικής (π.χ. αποτρίχωση με κερί) έχουν τη σημασία τους για ένα άμεσο - αλλά βραχυχρόνιο - αποτέλεσμα, ενώ για μια πιο παρατεταμένη αποτρίχωση είναι δυνατό να εφαρμοστούν μέθοδοι που βασίζονται στην επίδραση του ηλεκτρικού ρεύματος ή της ακτινοβολίας laser στους θυλάκους των τριχών.

Ουσίες σε συμπληρώματα διατροφής που μπορεί να βοηθήσουν

Οι ασθενείς με πολυκυστικές ωοθήκες είναι δυνατό να ωφεληθούν από την πρόσληψη ορισμένων ουσιών μέσω διατροφικών συμπληρωμάτων:
1. Ν-ακετυλο-κυστεϊνη. Σε μια μελέτη, η καθημερινή πρόσληψη 1,8 - 3 γραμμαρίων της ουσιάς για 5 - 6 εβδομάδες οδήγησε σε μείωση των επιπέδων της ινσουλίνης και βελτίωση της απόκρισης του οργανισμού στη δράση της ορμόνης.
2. Γλουταμίνη. Ερευνητές του Vanderbilt University στις ΗΠΑ διαπίστωσαν ότι το συγκεκριμένο αμινοξύ βελτιώνει την ικανότητα του οργανισμού να ελέγχει τα επίπεδα του σακχάρου και μπορεί να θεωρηθεί ως ένα δραστικό διατροφικό συμπλήρωμα σε καταστάσεις, που συνδυάζονται με αυξημένη αντοχή στην ινσουλίνη (όπως οι πολυκυστικές ωοθήκες).
3. Χρώμιο. Το χρώμιο μπορεί να έχει σημαντικό ρόλο, καθώς προάγει τη σύνθεση ενός παράγοντα (GTF) από το ήπαρ, ο οποίος αυξάνει την αποτελεσματικότητα της δράσης της ινσουλίνης.
4. Βιταμίνες του συμπλέγματος Β. Η βιταμίνη Β3 αποτελεί συστατικό στοιχείο του παράγοντα GTF, η Β5 συμβάλλει στον μεταβολισμό των λιπιδίων και η Β6 ρυθμίζει τα επίπεδα των ορμονών στο αίμα.

Οι εναλλακτικές προσεγγίσεις

- Βελονισμός. Το μεγαλύτερο θεραπευτικό όφελος, που πιστεύεται ότι προσφέρει ο Βελονισμός σε ασθενείς με πολυκυστικές ωοθήκες, είναι η ρύθμιση και η σταθεροποίηση των κύκλων. Ταυτόχρονα, μπορεί να συμβάλει και στην απώλεια βάρους.
- Ομοιοπαθητική. Η Ομοιοπαθητική θεωρείται ότι ρυθμίζει την εμφάνιση της εμμήνου ρύσεως, προλαμβάνει ή περιορίζει τον σχηματισμό κύστεων στις ωοθήκες και αποκαθιστά - ως έναν βαθμό - τις εμφανιζόμενες ορμονικές διαταραχές.

No comments: