6.5.11

ΑΛΩΠΕΚΙΑ: ΑΙΤΙΑ & ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ


Η αλωπεκία αποτελεί τον ιατρικό όρο για την περιγραφή της απώλειας των μαλλιών. Η ανδρογενετική αλωπεκία, η οποία είναι ο συχνότερος τύπος, παρατηρείται περίπου στο 1/3 των ανδρών, αλλά και σε σημαντικό αριθμό γυναικών. Τυπικά, είναι μόνιμη διαταραχή της τριχοφυΐας. Αντίθετα, άλλες μορφές αλωπεκίας είναι παροδικές. Η απώλεια των τριχών μπορεί να αφορά το τριχωτό της κεφαλής ή και άλλες περιοχές του σώματος. Ορισμένοι άνθρωποι αποδέχονται πλήρως την απώλεια ως στοιχείο της εξωτερικής τους εικόνας, ενώ άλλοι επιχειρούν να την «καλύψουν» με ιδιαίτερους τρόπους χτενίσματος, καπέλα ή μαντίλια. Ωστόσο, για όσους θεωρούν ότι αποτελεί σημαντικό αισθητικό πρόβλημα, υπάρχουν διάφοροι τρόποι αντιμετώπισης.


ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ 

Το πλήρες ιατρικό ιστορικό και η γενική εξέταση από τον ιατρό συμβάλλουν στη διαπίστωση του αιτίου του προβλήματος. Η διάγνωση βασίζεται στον ρυθμό και στην έκταση της απώλειας των μαλλιών, στην εξέταση των τριχών και στην εμφάνιση συμπτωμάτων, τα οποία είναι πιθανό να συνοδεύουν την αλωπεκία. Εάν το αίτιο δεν αποκαλυφθεί, η πραγματοποίηση ειδικών εξετάσεων συχνά αποβαίνει χρήσιμη.
- Μερικές δεκάδες τρίχες τραβιούνται ελαφρά από τον ιατρό, ώστε να διαπιστωθεί πόσες θα πέσουν εξαιτίας της έλξης. Η εξέταση αυτή προσφέρει μια αδρή εκτίμηση του μεγέθους της διαταραχής.
- Λαμβάνονται δείγματα από το τριχωτό της κεφαλής για να εξακριβωθεί η παρουσία ή μη μιας λοίμωξης .
- Όταν η διάγνωση είναι δύσκολο να καθοριστεί, η λήψη βιοψίας από βαθύτερες στιβάδες του δέρματος είναι υποβοηθητική. Η εξέταση αυτή αφορά κυρίως τη γυροειδή και την ουλώδη αλωπεκία.
Τέλος, η πραγματοποίηση γενικότερων εργαστηριακών εξετάσεων μπορεί να προσφέρει ενδείξεις για τη διάγνωση άλλων προβλημάτων υγείας (π.χ. διαβήτης, θυρεοειδοπάθειες), τα οποία συνδέονται με την εμφάνιση αλωπεκίας.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΛΩΠΕΚΙΑΣ 

Οι μέθοδοι αντιμετώπισης της απώλειας των μαλλιών αποσκοπούν είτε στην προαγωγή της ανάπτυξης του τριχωτού της κεφαλής είτε στην κάλυψη των περιοχών που εμφανίζουν το πρόβλημα. Με αυτούς τους σκοπούς εφαρμόζονται θεραπείες με φάρμακα ή χειρουργικές τεχνικές. Η αποτελεσματικότητα των φαρμάκων εξαρτάται από την αιτία της αλωπεκίας, την έκταση της απώλειας των μαλλιών και την εξατομικευμένη ανταπόκριση στη φαρμακοθεραπεία. Από την άλλη πλευρά, οι χειρουργικές τεχνικές αποβλέπουν γενικά στην κάλυψη του «χαμένου εδάφους» με κατάλληλους χειρισμούς στις υπάρχουσες περιοχές τριχοφυΐας. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι ορισμένες μορφές αλωπεκίας αποκαθίστανται χωρίς να απαιτηθεί θεραπεία.

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 


Ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ έχει εγκρίνει τις εξής φαρμακευτικές ουσίες για την αντιμετώπιση της αλωπεκίας:
- Μινοξιδίλη. Η μινοξιδίλη συμβάλλει στην ανάπτυξη νέων μαλλιών και στην πρόληψη περαιτέρω απώλειας σε περιπτώσεις ανδρογενετικής ή γυροειδούς αλωπεκίας. Η ανταπόκριση στη θεραπεία διαφοροποιείται από άνθρωπο σε άνθρωπο: σε ορισμένους αναπτύσσονται καινούργια μαλλιά, άλλοι διαπιστώνουν μείωση του ρυθμού απώλειας, ενώ μπορεί να παρατηρηθούν και οι δύο επιδράσεις ταυτόχρονα. Οι νέες τρίχες είναι συχνά λεπτότερες και κοντύτερες. Μπορεί να μεσολαβήσει ένα διάστημα 12 εβδομάδων πριν αρχίσουν να αναπτύσσονται. Θεωρούνται επαρκείς για την κάλυψη κενών περιοχών ή την πύκνωση θέσεων αραίωσης σε συνδυασμό με τα υπάρχοντα μαλλιά. Καινούργιες τρίχες δεν εκφύονται πλέον μετά τη διακοπή της χρήσης του φαρμάκου.
- Φιναστερίδη. Το φάρμακο λαμβάνεται καθημερινά από το στόμα για την αντιμετώπιση της ανδρογενετικής αλωπεκίας. Μετά από μερικούς μήνες, επιτυγχάνει μείωση του ρυθμού απώλειας ή και ανάπτυξη νέων τριχών. Όπως συμβαίνει και με τη μινοξιδίλη, αυτές οι θετικές επιδράσεις σταματούν μετά τη διακοπή της χορήγησης. Η φιναστερίδη δεν έχει εγκριθεί για την αντιμετώπιση της αλωπεκίας στις γυναίκες.
- Κορτικοστεροειδή. Ενέσεις κορτιζόνης πραγματοποιούνται στο κεφάλι για τη θεραπεία της γυροειδούς αλωπεκίας. Η αγωγή επαναλαμβάνεται μηνιαίως. Οι νέες τρίχες γίνονται ορατές τέσσερις εβδομάδες μετά τη χορήγηση. Αλοιφές και κρέμες κορτικοστεροειδών μπορεί, επίσης, να χρησιμοποιηθούν, αλλά είναι λιγότερο αποτελεσματικές. Σε ορισμένες περιπτώσεις με εκτεταμένη απώλεια μαλλιών, εξαιτίας γυροειδούς αλωπεκίας, ο ιατρός είναι δυνατό να χορηγήσει κορτικοστεροειδή από το στόμα.
- Ανθραλίνη. Το φάρμακο είναι αποτελεσματικό για τη θεραπεία της ψωρίασης, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση και άλλων δερματοπαθειών. Έχει διαπιστωθεί ότι προκαλεί την έκφυση νέων μαλλιών σε άτομα με γυροειδή αλωπεκία. Η θετική επίδραση εμφανίζεται περίπου μετά από 12 εβδομάδες από την έναρξη της θεραπείας.

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ


- Η σημασία της σωστής διατροφής. Μια πλήρης και ισορροπημένη διατροφή, η οποία περιλαμβάνει υγιεινά λιπαρά, πρωτεΐνες, προϊόντα ολικής αλέσεως, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία, μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη της απώλειας των μαλλιών. Τα άτομα, που εμφανίζουν σχετικά προβλήματα, καλό είναι να αποφεύγουν το οινόπνευμα, το πρόχειρο φαγητό, τη ζάχαρη και την καφεΐνη.
- Βιταμίνες. Η βιταμίνη C θεωρείται ότι προλαμβάνει την τριχόπτωση χάρη στην αντιοξειδωτική της δράση. Επίσης, βοηθάει στην απορρόφηση του σιδήρου, ο οποίος είναι απαραίτητος για την ανάπτυξη των τριχών. Τα φρούτα και τα λαχανικά αποτελούν καλές πηγές της βιταμίνης C. Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β ασκούν κατασταλτική δράση έναντι του στρες και, με αυτή την έννοια, έχουν σημασία για την πρόληψη της αλωπεκίας. Η βιταμίνη Α, η οποία προστίθεται σε διάφορα προϊόντα φροντίδας του δέρματος, είναι ευεργετική σε περιπτώσεις έντονης τριχόπτωσης, καθώς ενεργοποιεί την ανάπτυξη των τριχών στα τριχοθυλάκια. Τα καρότα αποτελούν καλή πηγή της βιταμίνης Α, όπως και άλλα λαχανικά. Η βιταμίνη Ε προάγει την κυκλοφορία του αίματος στο σώμα. Έτσι, ενισχύει τη διαδικασία ανάπτυξης νέων μαλλιών. Τέλος, θετικές επιδράσεις στην ανάπτυξη της τριχοφυΐας έχει και η βιταμίνη D.
- Ινοσιτόλη. Η ινοσιτόλη, ουσία που συμμετέχει στον μεταβολισμό των λιπών, φαίνεται να επιταχύνει την ανάπτυξη της τριχοφυΐας.
- Ω3-λιπαρά οξέα. Τα Ω3-λιπαρά οξέα συμβάλλουν στην πρόληψη της αλωπεκίας. Η κατανάλωση ψαριών, όπως ο σολομός και η σαρδέλα, παρέχει στον οργανισμό αυτά τα συστατικά. Ωστόσο, υπάρχουν και συμπληρώματα διατροφής με Ω3-λιπαρά οξέα. Τα άτομα, τα οποία ακολουθούν μια αγωγή με αντιπηκτικά φάρμακα, πρέπει να συμβουλεύονται τον ιατρό τους πριν αρχίσουν τη λήψη των συγκεκριμένων συμπληρωμάτων.
- Λυσίνη. Η λυσίνη είναι ένα αμινοξύ και δομικό συστατικό των πρωτεϊνών. Επειδή οι τρίχες είναι πρωτεϊνικής φύσεως, η προσθήκη λυσίνης στη διατροφή προλαμβάνει την απώλεια των μαλλιών. Λυσίνη προσλαμβάνεται από τον οργανισμό με την κατανάλωση κρέατος και αυγών.
- Saw Palmetto και beta-sitosterol. Θεωρείται ότι βοηθούν στην ανάπτυξη των μαλλιών σε άτομα, τα οποία εμφανίζουν ανδρογενετική αλωπεκία. Σύμφωνα με μία μελέτη, άνδρες που ελάμβαναν αυτόν τον συνδυασμό παρουσίασαν μεγαλύτερη ανάπτυξη τριχών σε σχέση με όσους ακολουθούσαν αγωγή με εικονικό φάρμακο. Εάν κάποιος βρίσκεται υπό χρόνια φαρμακευτική θεραπεία, ιδιαίτερα εφόσον υποβάλλεται σε ορμονοθεραπεία, πρέπει να συμβουλεύεται τον ιατρό του πριν αρχίσει τη λήψη αυτών των συστατικών.

ΜΑΣΑΖ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΟΘΕΡΑΠΕΙΑ


Το θεραπευτικό μασάζ ενισχύει την κυκλοφορία του αίματος στο δέρμα του τριχωτού της κεφαλής, ενώ παράλληλα προκαλεί ένα αίσθημα χαλάρωσης. Σε μια μελέτη διαπιστώθηκε ότι η εφαρμογή μασάζ, με τη χρήση ενός συνδυασμού αιθέριων ελαίων, βελτιώνει την ανάπτυξη των μαλλιών σε άτομα με γυροειδή αλωπεκία. Τα έλαια, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν, ήταν λεβάντα, δεντρολίβανο, θυμάρι και κέδρος.

ΟΜΟΙΟΠΑΘΗΤΙΚΗ


Δεδομένου ότι κάθε περίπτωση θεωρείται διαφορετική σύμφωνα με τις αρχές της Ομοιοπαθητικής, η συμβουλή ενός ειδικού είναι απαραίτητη για την εξατομικευμένη αντιμετώπιση της αλωπεκίας. Διάφορα ομοιοπαθητικά φάρμακα χορηγούνται ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του προβλήματος κάθε ασθενούς. Στα κριτήρια επιλογής του κατάλληλου φαρμάκου περιλαμβάνονται οι συνθήκες εμφάνισης της απώλειας των μαλλιών, π.χ.:
- μετά τον τοκετό: lycopodium, σέπια.
- με την εμφάνιση της εμμηνόπαυσης: σέπια.
- εξαιτίας έντονης κόπωσης: φωσφορικό οξύ.
- μετά από απώλεια αγαπημένου προσώπου: φωσφορικό οξύ.
- ύστερα από τραυματισμό: άρνικα.
Στις θεραπευτικές συνταγές της Ομοιοπαθητικής για την αντιμετώπιση της αλωπεκίας, χρησιμοποιείται συχνά και το σελήνιο.

ΣΥΣΚΕΥΕΣ LASER


Σύμφωνα με ορισμένους ειδικούς, η ακτινοβολία laser, η οποία παράγεται από κατάλληλες συσκευές, έχει ευεργετικά αποτελέσματα. Μέσω της προκαλούμενης αγγειοδιαστολής και αύξησης της ροής του αίματος στο τριχωτό της κεφαλής, ενισχύεται τοπικά η μικροκυκλοφορία. Με αυτόν τον τρόπο, βελτιώνεται η οξυγόνωση και η παροχή θρεπτικών συστατικών στα τριχοθυλάκια. Συγκεκριμένα, η μέθοδος θεωρείται ότι επιτυγχάνει:
1. Διεύρυνση του κύκλου ζωής της τρίχας.
2. Αύξηση του ποσοστού των τριχών σε αναγεννητική φάση.
3. Επιτάχυνση του ρυθμού ανάπτυξης νέων μαλλιών.
4. Σταθεροποίηση (πρόληψη της ενίσχυσης) της τριχόπτωσης.

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ


Διάφορες χειρουργικές τεχνικές εφαρμόζονται σε άτομα με απώλεια μαλλιών. Οι τεχνικές αυτές είναι δυνατό να εκτελεστούν μεμονωμένα ή ο ιατρός να επιλέξει τη συνδυαστική εφαρμογή κάποιων από τις παρακάτω μεθόδους. Σε κάθε περίπτωση, στόχος είναι η επίτευξη ικανοποιητικής πυκνότητας μαλλιών με ένα αποτέλεσμα, το οποίο να μην απέχει πολύ από τη φυσιολογική εικόνα του ατόμου.
1. Τεχνική αφαίρεσης δερμοϋποδόριου τριχοφόρου μοσχεύματος (τεχνική FUT, μέθοδος STRIP). Η μέθοδος FUT συνίσταται στη μεταφορά τριχοθυλακίων από μια περιοχή επαρκούς τριχοφυΐας (δότρια) σε μια περιοχή αραίωσης (λήπτρια). Συγκεκριμένα, αρχικά λαμβάνεται ένα λεπτό τμήμα δέρματος (μαζί με τα τριχοθυλάκια) πλάτους περίπου 1,5 cm και μήκους αναλόγως με τον αριθμό των μοσχευμάτων, τα οποία θα πρέπει να τοποθετηθούν στη λήπτρια περιοχή. Κατόπιν, αυτό το τμήμα δέρματος διαχωρίζεται σε πολύ μικρότερα κομμάτια, από τα οποία συλλέγονται τα τριχοθυλάκια με τη βοήθεια μικροσκοπίου ή άλλων μεγεθυντικών μέσων. Χάρη στον σχεδιασμό ενός εξατομικευμένου πλάνου μεταμόσχευσης, η μεταφορά των τριχοθυλακίων πραγματοποιείται σύμφωνα με τις ανάγκες κάθε ατόμου. Δηλαδή, τα τριχοθυλάκια τοποθετούνται σε άτριχες ή αραιωμένες περιοχές, με τρόπο ώστε το αποτέλεσμα να δείχνει όσο το δυνατό πιο φυσικό. Η συνήθης διάρκεια της επέμβασης κυμαίνεται από 3 έως 5 ώρες. Εκτελείται υπό τοπική αναισθησία και, συνεπώς, είναι ανώδυνη. Ενώ παλαιότερα ένα σημαντικό ποσοστό ατόμων ανέφερε ήπιο πόνο μετά την επέμβαση, πρόσφατες βελτιώσεις στην τεχνική έχουν εξασφαλίσει την απουσία πόνου κατά τη μετεγχειρητική περίοδο. Αντίστοιχες βελτιώσεις έχουν συμβάλει στον δραστικό περιορισμό ενός άλλου μετεγχειρητικού προβλήματος, δηλαδή της εμφάνισης παροδικού οιδήματος στο μέτωπο. Με την ολοκλήρωση της επέμβασης, το άτομο μπορεί να επιστρέψει στο σπίτι του, ενώ η ενασχόληση με τις καθημερινές δραστηριότητες (συμπεριλαμβανομένης της εργασίας) είναι δυνατή τις αμέσως επόμενες ημέρες. Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η εφαρμογή της μεθόδου συνδέεται με σχεδόν απόλυτη πιθανότητα επιτυχίας ως προς την έκφυση και τη βιωσιμότητα των τριχοθυλακίων, τα οποία μεταμοσχεύονται. Στη λήπτρια περιοχή, τα τριχοθυλάκια παράγουν καινούργιες τρίχες, ακριβώς όπως θα έκαναν και στην περιοχή από την οποία προέρχονται. Με άλλα λόγια, συμπεριφέρονται σαν να βρίσκονται στη δότρια περιοχή και οι τρίχες μεγαλώνουν κανονικά στη νέα θέση. Συνεπώς, το σημείο κλειδί για την κατανόηση της διαδικασίας είναι ότι τα τριχοθυλάκια διατηρούν τις ιδιότητες της δότριας περιοχής, ενώ έχουν μεταφερθεί στη λήπτρια. Τα νέα μαλλιά αρχίζουν να εμφανίζονται μετά από τρεις περίπου μήνες και το ολοκληρωμένο αποτέλεσμα καθίσταται ορατό γύρω στους οκτώ μήνες. Το άτομο μπορεί να κουρεύει ή να βάφει τα νέα μαλλιά χωρίς κανένα πρόβλημα. Σημειώνεται ότι στη δότρια περιοχή, η ουλή που δημιουργείται δεν είναι ορατή. Η μέθοδος FUT θεωρείται η πλέον κοινή και συχνότερα εφαρμοζόμενη τεχνική μεταμόσχευσης μαλλιών παγκοσμίως.
2. Τεχνική άμεσης εξαγωγής και μεταμόσχευσης τριχοθυλακίων (τεχνική FUE). Η τεχνική FUE βασίζεται στην ίδια λογική, με την προηγούμενη, για την αντιμετώπιση του προβλήματος της αλωπεκίας. Ωστόσο, διαφέρουν ως προς τη διαδικασία λήψης των μοσχευμάτων. Αντί να λαμβάνεται ένα ενιαίο τμήμα δέρματος από τη δότρια περιοχή, κατά την τεχνική FUE συλλέγονται πολλά – μικρά τμήματα, τα οποία αποτελούν τα μοσχεύματα. Συγκεκριμένα, με τη χρήση ειδικών εργαλείων μικροχειρουργικής, καθίσταται δυνατή η άμεση εξαγωγή των τριχοθυλακίων. Για αυτόν τον λόγο, θεωρείται μια λιγότερο επεμβατική μέθοδος.
3. Scalp reduction. Η τεχνική αυτή εφαρμόζεται κυρίως σε άτομα με αλωπεκία μετά από τραυματισμό ή έγκαυμα. Ωστόσο, σε ειδικές περιπτώσεις, μπορεί να έχει θέση για την αντιμετώπιση ακόμα και της ανδρογενετικής αλωπεκίας. Η μείωση του ελλείμματος στο τριχωτό της κεφαλής επιτυγχάνεται με τη χειρουργική αφαίρεση της άτριχης περιοχής. Εάν το κενό, το οποίο πρόκειται να δημιουργηθεί, είναι μεγάλο, προηγείται διάταση του δέρματος με ειδική μέθοδο. Η επέμβαση ολοκληρώνεται με τη «σύνδεση» των παρακείμενων περιοχών, που έχουν παραμείνει.
Επίσης, υπάρχουν ορισμένες παλαιότερες μέθοδοι (punch grafting, κάλυψη με κρημνούς), οι οποίες πλέον χρησιμοποιούνται σπάνια:
- Κατά την τεχνική «punch grafting» λαμβάνονται τμήματα δέρματος από τη δότρια περιοχή, τα οποία εμφυτεύονται στη λήπτρια χωρίς επεξεργασία. Επειδή όμως τα μοσχεύματα είναι αρκετά μεγάλα, δεν επιτυγχάνεται εξίσου ικανοποιητικό – φυσικό αποτέλεσμα σε σύγκριση με την τεχνική FUE.
- Κατά την τεχνική της «κάλυψης με κρημνούς» η αντιμετώπιση της αλωπεκίας γίνεται με τη μεταφορά τμημάτων του τριχωτού της κεφαλής, τα οποία στη μια πλευρά τους δεν αποκόπτονται από την περιοχή προέλευσης ώστε να διατηρηθεί η υπάρχουσα αιμάτωση. Σήμερα, η τεχνική αυτή εφαρμόζεται μόνο σε ειδικές περιπτώσεις αλωπεκίας.

1 comment:

maya:) said...

πολύ καλό άρθρο!! ευχαριστούμε!