ΥΠΕΡ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ PSA


Ο έλεγχος του PSA είναι μια αιματολογική εξέταση, κατά την οποία προσδιορίζονται τα επίπεδα μιας πρωτεΐνης που ονομάζεται ειδικό προστατικό αντιγόνο. Η ουσία αυτή (PSA) παράγεται από τα κύτταρα του προστάτη και οι μεταβολές των επιπέδων της έχουν σημασία για τη διάγνωση του καρκίνου σε αυτό το όργανο. Κατά την καθιέρωση της εξέτασης, στα τέλη της δεκαετίας του 1980, οι ιατροί πίστευαν ότι μπορούσε να αποτελέσει ένα ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο για την πρώιμη διάγνωση μιας κακοήθους νεοπλασίας στον προστάτη, σε στάδιο που είναι αντιμετωπίσιμη με το μεγαλύτερο ποσοστό επιτυχίας. Ωστόσο, πλέον, πολλοί ειδικοί εκφράζουν αμφιβολίες για τη σκοπιμότητά της και αρκετοί έχουν φθάσει ακόμα και να αποθαρρύνουν τους άνδρες να υποβάλλονται σε αυτή.
Η μεταβολή της στάσης της ιατρικής κοινότητας έναντι της εξέτασης προκλήθηκε από έναν αυξανόμενο αριθμό ερευνητικών δεδομένων, τα οποία καταλήγουν στο ότι τα πλεονεκτήματα του ελέγχου του PSA μπορεί να μην υπερβαίνουν των ενδεχόμενων κινδύνων εξαιτίας της πραγματοποίησης μη απαραίτητων θεραπειών. Μια παθολογική τιμή θα υποδείξει στον ιατρό την ύπαρξη μιας κακοήθους νεοπλασίας, αλλά δεν υπάρχει ασφαλής τρόπος να γνωρίζει εάν η νεοπλασία θα προκαλέσει συμπτώματα ή θα βλάψει – τελικά – τη ζωή του ασθενούς σε βάθος χρόνου. Δηλαδή, υπάρχει περίπτωση η συγκεκριμένη βλάβη να μην έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία του ατόμου. Όμως, εάν εντοπιστεί, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα οδηγήσει στην εφαρμογή κάποιας μορφής θεραπείας, η οποία συχνά συνοδεύεται από παρενέργειες.
Το Μάρτιο του 2009 δημοσιεύθηκαν δύο μεγάλες μελέτες, σχετικά με αυτό το ζήτημα, στο περιοδικό New England Journal of Medicine. Παρόλο που οι ιατροί ανέμεναν με ενδιαφέρον τα αποτελέσματά τους, τελικά αυτές ενέτειναν την αμφιβολία καθώς κατέληξαν σε αντικρουόμενα – μεταξύ τους – συμπεράσματα. Συγκεκριμένα, η αμερικανική μελέτη δεν διαπίστωσε κάποιο πλεονέκτημα, ως προς την επιβίωση, από την εφαρμογή του ελέγχου του PSA σε συνδυασμό με τη δακτυλική εξέταση από τον πρωκτό. Επίσης, οι ίδιοι ερευνητές σημειώνουν ότι, αν και αυξήθηκε δραματικά ο αριθμός των ανδρών που διαγιγνώσκονται με τη νόσο μετά την ευρεία εφαρμογή της εξέτασης, δεν μειώθηκε αναλογικά ο αριθμός των ασθενών με μεταστατικό καρκίνο του προστάτη. Το στοιχείο αυτό μπορεί να οφείλεται στο ότι η μέθοδος αποκαλύπτει χαμηλού κινδύνου νεοπλασίες, αλλά οι πραγματικά επιθετικές μορφές διαφεύγουν, επειδή αναπτύσσονται ταχύτερα από τις δυνατότητες διάγνωσης στα πλαίσια του περιοδικού ελέγχου. Αντίθετα, η ευρωπαϊκή μελέτη αποκάλυψε μια μείωση κατά 20% των θανάτων από καρκίνο του προστάτη εξαιτίας της εφαρμογής της εξέτασης.
Σχετικά με την εξέταση PSA είναι σκόπιμο να γνωρίζετε ότι:
- Ο περιοδικός έλεγχος δεν μειώνει την πιθανότητα να εμφανίσετε καρκίνο στον προστάτη. Αυξάνει την πιθανότητα διάγνωσής του εφόσον έχει αναπτυχθεί.
- Η εξέταση μπορεί να αποκαλύψει πρώιμες κακοήθεις βλάβες, οι οποίες δεν θα εντοπίζονταν κατά τη δακτυλική εξέταση από τον πρωκτό.
- Μια «φυσιολογική» τιμή δεν διασφαλίζει την απουσία καρκίνου. Περίπου στο 15% των ανδρών με τιμή PSA κάτω των 4 ng/ml, η βιοψία θα αποκαλύψει μια κακοήθη βλάβη.
- Αυξημένες τιμές είναι δυνατό να προκύψουν και εξαιτίας άλλων παθολογικών καταστάσεων, όπως η καλοήθης υπερτροφία του προστάτη και οι προστατίτιδες.

No comments: