ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΝΕΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ


Οι βιολογικοί δείκτες είναι ουσίες, όπως το ειδικό προστατικό αντιγόνο (prostate-specific antigen - PSA), οι οποίες μετρώνται στο αίμα, στα ούρα και σε άλλα σωματικά υγρά για την αποκάλυψη ή την παρακολούθηση μίας νόσου. Οι ερευνητές αξιολογούν διάφορους πιθανούς βιολογικούς δείκτες που μπορεί να συμβάλουν (μελλοντικά) στη διάγνωση του καρκίνου του προστάτη και στον προσδιορισμό των απειλητικών για τη ζωή νεοπλασιών του αδένα, σε συνδυασμό με το test PSA. Δύο ιδιαίτερα υποσχόμενοι βιολογικοί δείκτες είναι:


1. PCA3. Πρόκειται για εξέταση των ούρων που αξιολογεί την έκφραση του γονιδίου PCA3. Το γονίδιο αυτό υπερεκφράζεται (κατά 60 – 100 φορές περισσότερο) στα καρκινικά κύτταρα του προστάτη σε σύγκριση με τα φυσιολογικά. Όσο χαμηλότερα είναι τα επίπεδα του PCA3, τόσο λιγότερο πιθανή είναι η ύπαρξη καρκίνου στον αδένα. Επειδή η έκφραση του γονιδίου είναι απούσα ή μηδαμινή στα φυσιολογικά κύτταρα, η καλοήθης υπερτροφία του προστάτη και οι προστατικές λοιμώξεις είναι σχετικά απίθανο να οδηγήσουν σε αυξημένες τιμές. Η εξέταση PCA3 είναι πιο αξιόπιστη όταν συνδυάζεται με δακτυλική εξέταση. Μετά από δακτυλική εξέταση, η αξιοπιστία των μετρήσεων PCA3 φθάνει στο 98% των περιπτώσεων. Αντίθετα, εάν δεν πραγματοποιηθεί δακτυλική εξέταση, η αξιοπιστία μειώνεται στο 80%. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η εξέταση PCA3 δεν πρόκειται να αντικαταστήσει το test PSA. Αντίθετα, μπορεί να συμβάλει στη διάγνωση του καρκίνου σε άνδρες με υψηλά επίπεδα PSA, χωρίς θετικά ιστολογικά ευρήματα κατά την αρχική βιοψία. Επίσης, πιθανώς να αποδειχθεί χρήσιμη στην αναγνώριση των ασθενών, για τους οποίους αρκεί η προσεκτική παρακολούθηση (μη εφαρμογή θεραπείας μετά τη διάγνωση). Προς το παρόν, η εξέταση PCA3 είναι διαθέσιμη μόνο σε κλινικές μελέτες στις ΗΠΑ.


2. Υβριδικά γονίδια. Ένα υβριδικό γονίδιο προκύπτει από δύο (προηγουμένως ανεξάρτητα) γονίδια. Σε πολλούς ασθενείς με καρκίνο προστάτη, οι ερευνητές έχουν διαπιστώσει την ύπαρξη υβριδικών γονιδίων. Τα γονίδια αυτά προέρχονται από τα αρχικά γονίδια ERG και TMPRSS2 και πιστεύεται ότι προάγουν την ανάπτυξη των καρκινωμάτων του αδένα (πιθανώς – μάλιστα – των επιθετικότερων μορφών). Η διαπίστωση των συγκεκριμένων γονιδιακών μεταβολών είναι δυνατό να πραγματοποιηθεί με την εξέταση των ούρων, αν και οι ερευνητές εκτιμούν ότι θα χρειαστούν περαιτέρω μελέτες μέχρι να αξιοποιηθούν στην κλινική πράξη.

No comments: