ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ: ΟΙ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΩΖΟΥΝ ΖΩΕΣ;


Ο καρκίνος των ωοθηκών είναι μία ιδιαίτερα επιθετική μορφή καρκίνου και, σε αρκετές περιπτώσεις, η διάγνωση της νόσου τίθεται αφού έχουν συμβεί μεταστάσεις. Στις ΗΠΑ, αποτελεί τον πέμπτο συχνότερο καρκίνο στις γυναίκες και επιφέρει τους περισσότερους θανάτους από όλες τις νεοπλασίες του αναπαραγωγικού συστήματος των γυναικών. Συνεπώς, πιθανώς να αποτελεί σωστή πρακτική, οι γυναίκες άνω των 55 ετών (ηλικιακή ομάδα στην οποία εμφανίζεται κυρίως ο καρκίνος των ωοθηκών) να παρακολουθούνται τακτικά με διακολπικό υπερηχογράφημα και μία εξέταση αίματος, η οποία αφορά τα επίπεδα του καρκινικού δείκτη CA-125. Αν και ο συγκεκριμένος έλεγχος συνεπάγεται υψηλό κόστος για τις υπηρεσίες υγείας, εφόσον μπορούσε πράγματι να συμβάλει στην πρώιμη διάγνωση της νόσου, θα ήταν σκόπιμο να καθιερωθεί.
Δυστυχώς, σύμφωνα με μία πρόσφατη μελέτη του Πανεπιστημίου της Utah, η υπόθεση αυτή δεν επιβεβαιώνεται. Ακόμα χειρότερα, οι εξετάσεις φαίνεται ότι οδηγούν στην εφαρμογή μη απαραίτητων επεμβατικών θεραπειών, με συνέπεια την πιθανή εμφάνιση σοβαρών επιπλοκών ακόμα και σε γυναίκες που δεν πάσχουν τελικά από τη νόσο. Ωστόσο, στα ευρήματα της μελέτης περιλαμβάνεται και ένα θετικό στοιχείο: δεν είναι θανατηφόροι όλοι οι καρκίνοι των ωοθηκών και δεν απαιτούν όλοι την εφαρμογή θεραπείας. Κατά τη διάρκεια της μελέτης, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό JAMA, η ερευνητική ομάδα της Δρος Buys αξιολόγησε προηγούμενα δεδομένα 80.000 γυναικών με σκοπό να συγκρίνει την έκβαση μεταξύ γυναικών που:
- είτε ακολουθούσαν τον καθιερωμένο ιατρικό έλεγχο, χωρίς επιπλέον εξετάσεις για τον καρκίνο των ωοθηκών (εκτός εάν εκδήλωναν εμφανή συμπτώματα της νόσου),
- είτε υποβάλλονταν τακτικά σε εξετάσεις σχετικά με την πρώιμη ανίχνευση μίας νεοπλασίας στις ωοθήκες.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι δεν υπήρχε διαφορά στη θνησιμότητα ανάμεσα στις δύο ομάδες. Όμως, στις γυναίκες της δεύτερης ομάδας παρατηρήθηκε μία σημαντική αύξηση της εκτέλεσης επεμβατικών διαδικασιών (και των επιπλοκών που συνεπάγονται) εξαιτίας του εφαρμοζόμενου ελέγχου. Σε 3.285 γυναίκες, τα αποτελέσματα των εξετάσεων αποδείχθηκε ότι ήταν ψευδώς θετικά. Από αυτές, 1.080 γυναίκες είχαν υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση (το 32,9% είχε υποβληθεί σε ωοθηκεκτομή) και το 15% εμφάνισε διάφορες σοβαρές επιπλοκές (163 ασθενείς). Οι ερευνητές κατέληξαν ότι, σύμφωνα με τα υπάρχοντα κλινικά δεδομένα, δεν υποστηρίζεται η καθιέρωση του περιοδικού προληπτικού ελέγχου για τον καρκίνο των ωοθηκών. Επίσης, σημειώνουν ότι ακόμα και ένα βελτιωμένο πρόγραμμα ετησίου ελέγχου μπορεί να αποδεικνυόταν ανεπαρκές για την πρώιμη διάγνωση των νεοπλασιών και την πρόληψη των θανάτων. Οι επιθετικές μορφές αναπτύσσονται ταχέως στα αρχικά στάδια περιορίζοντας τη σημασία του ετησίου ελέγχου, καθώς μεταξύ των διαδοχικών εξετάσεων είναι πιθανό να έχει εξελιχθεί σημαντικά η νόσος. Τέλος, το γεγονός ότι περισσότερες περιπτώσεις καρκίνου αποκαλύφθηκαν στις γυναίκες της δεύτερης ομάδας, μπορεί να σημαίνει ότι ο επιπλέον αριθμός αντιστοιχεί σε μη κλινικώς σημαντικές νεοπλασίες, οι οποίες δεν είναι απειλητικές για τη ζωή και δεν θα προκαλούσαν συμπτώματα στις γυναίκες.

No comments: