ΜΕΛΕΤΩΝΤΑΣ ΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΑΫΠΝΙΑΣ

Η σοβαρή αϋπνία χαρακτηρίζεται από διαταραχές του ύπνου, οι οποίες μπορεί να έχουν διάρκεια μηνών ή ακόμα και ετών. Η κατάσταση είναι δυνατό να συνυπάρχει με άλλες διαταραχές της ψυχικής σφαίρας ή σωματικά νοσήματα και συνήθως επιδεινώνεται με την πάροδο της ηλικίας. Σε αρκετές περιπτώσεις επηρεάζει τη λειτουργικότητα του ατόμου τις ώρες της ημέρας. Συγκεκριμένα, διαταραχές της συγκέντρωσης και της μνήμης παρατηρούνται συχνά σε άτομα που υποφέρουν από αϋπνία. Ο ύπνος ενισχύει την ενοποίηση της μνήμης, μία διαδικασία κατά την οποία οι νεο-αποκτηθείσες πληροφορίες "μεταφέρονται" στο πλαίσιο της μακροχρόνιας αποθήκευσης. Οι ταλαντώσεις των βραδέων εγκεφαλικών κυμάτων κατά τη διάρκεια του μικρού κύματος ύπνου είναι πιθανό να σηματοδοτούν την ενσωμάτωση των νέων πληροφοριών στις προϋπάρχουσες γνώσεις. Επίσης, οι μεταβολές του τρόπου ενεργοποίησης ή απενεργοποίησης των γονιδίων στη φάση του ύπνου REM ενδέχεται να συμβάλουν στην ενδυνάμωση της νευρωνικής συνδεσιμότητας (διαδικασία που θεωρείται ότι αποτελεί το υπόβαθρο της διαμόρφωσης της μνήμης). Σημειώνεται, ακόμα, ότι η στέρηση ύπνου έχει συσχετισθεί με την πρόκληση ψευδών αναμνήσεων.

Παρόλα αυτά είναι δύσκολο να εκτιμηθούν αντικειμενικά οι συνέπειες της αϋπνίας, ενώ η αιτιολογία της κατάστασης παραμένει σε σημαντικό βαθμό ασαφής. Νεότερα ευρήματα συνηγορούν στο ότι η φυσιολογία του εγκεφάλου ατόμων, που υποφέρουν από αϋπνία, εμφανίζει διαφοροποιήσεις σε σχέση με των υπολοίπων. Σύμφωνα με ορισμένους ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Cambridge, οι πάσχοντες βρίσκονται σε μία κατάσταση stress που χαρακτηρίζεται από υψηλότερη εγκεφαλική δραστηριότητα και δεν επιτρέπει την ομαλή μετάβαση στη φάση του ύπνου. Η υπερδιέγερση αυτή είναι πιθανό να λειτουργεί ως αντισταθμιστικός μηχανισμός, ο οποίος συμβάλλει στην ενίσχυση της απόδοσης του ατόμου κατά τη διάρκεια της ημέρας. Παράλληλα, οι ερευνητές αποκάλυψαν και συγκεκριμένες μορφολογικές διαφορές. Με μία τεχνική εγκεφαλικής απεικόνισης, η οποία καλείται voxel-based morphometry, διαπίστωσαν ότι οι πάσχοντες χαρακτηρίζονται από μειωμένο όγκο της φαιάς ουσίας σε τρεις διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου. Μάλιστα, η μείωση του όγκου στην περιοχή του προμετωπιαίου φλοιού συσχετίσθηκε άμεσα με τη σοβαρότητα της αϋπνίας. Αυτό το εύρημα βρίσκεται σε συμφωνία με τις λειτουργίες του προμετωπιαίου φλοιού, καθώς η συγκεκριμένη περιοχή εμπλέκεται στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και επίλυσης προβλημάτων - δύο λειτουργίες σημαντικά διαταραγμένες σε άτομα με σοβαρό πρόβλημα αϋπνίας. Ωστόσο, οι ερευνητές δεν έχουν ακόμα απαντήσει στο ερώτημα εάν οι μορφολογικές μεταβολές συμμετέχουν στην εμφάνιση της αϋπνίας ή αποτελούν συνέπειες αυτής της κατάστασης.

No comments: