ΑΝΑΤΟΜΙΑ & ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΓΓΕΙΩΣΗ ΚΑΡΔΙΑΣ
  • Στέλεχος αριστερής στεφανιαίας αρτηρίας. Το στέλεχος της αριστερής στεφανιαίας αρτηρίας εκφύεται από την ανιούσα αορτή αντίστοιχα προς τον αριστερό κόλπο του Valsalva.
  • Δεξιά στεφανιαία αρτηρία. Η δεξιά στεφανιαία αρτηρία εκφύεται από την ανιούσα αορτή αντίστοιχα προς τον δεξιό κόλπο του Valsalva.
  • Στο 18% των ατόμων υπάρχουν και επικουρικές στεφανιαίες αρτηρίες.
  • Αναστομωτικοί κλάδοι μεταξύ της δεξιάς και της αριστερής στεφανιαίας αρτηρίας ανευρίσκονται κυρίως στο μεσοκοιλιακό και στο μεσοκολπικό διάφραγμα ή στην κορυφή της καρδιάς.

ΔΕΞΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΑΡΤΗΡΙΑ (RIGHT CORONARY ARTERY – RCA)
  • Η RCA πορεύεται στη δεξιά κολποκοιλιακή αύλακα και χορηγεί διάφορους κλάδους.
  • Οξείς – επιχείλιοι κλάδοι για το ελεύθερο τοίχωμα της δεξιάς κοιλίας.
  • Κλάδοι δεξιού κόλπου.
  • Κλάδος πνευμονικού κώνου.
  • Κλάδοι κάτω τοιχώματος δεξιάς και αριστερής κοιλίας.
  • Οπίσθιοι διαφραγματικοί κλάδοι για το οπίσθιο 1/3 του μεσοκοιλιακού διαφράγματος.
  • Η συχνότητα των αθηροσκληρωτικών αλλοιώσεων στην RCA ανέρχεται σε 28% και οι βλάβες συνήθως εντοπίζονται λίγο πριν το σημείο διαίρεσης στους δύο τελικούς κλάδους.

ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ
  • Το στέλεχος της αριστερής στεφανιαίας αρτηρίας διαιρείται στον πρόσθιο κατιόντα κλάδο και στην περισπωμένη αρτηρία.

ΠΡΟΣΘΙΟΣ ΚΑΤΙΩΝ ΚΛΑΔΟΣ (LEFT ANTERIOR DESCENDING ARTERY – LAD)
  • Ο LAD πορεύεται στην πρόσθια μεσοκοιλιακή αύλακα και χορηγεί διάφορους κλάδους.
  • Δεξιοί κοιλιακοί κλάδοι για το πρόσθιο τοίχωμα της δεξιάς κοιλίας.
  • Διαγώνιοι κλάδοι για το πρόσθιο τοίχωμα της αριστερής κοιλίας.
  • Διαφραγματικοί κλάδοι για τα πρόσθια 2/3 του μεσοκοιλιακού διαφράγματος.
  • Η συχνότητα των αθηροσκληρωτικών αλλοιώσεων στον LAD ανέρχεται σε 44% και οι βλάβες συνήθως εντοπίζονται μετά την έκφυση του 1ου διαγωνίου.

ΠΕΡΙΣΠΩΜΕΝΗ ΑΡΤΗΡΙΑ (LEFT CIRCUMFLEX ARTERY – LCX)
  • Η LCX πορεύεται στην αριστερή κολποκοιλιακή αύλακα και χορηγεί διάφορους κλάδους.
  • Αμβλείς – επιχείλιοι κλάδοι για το πλάγιο τοίχωμα της αριστερής κοιλίας.
  • Κλάδοι αριστερού κόλπου.
  • Η συχνότητα των αθηροσκληρωτικών αλλοιώσεων στην LCX ανέρχεται σε 23%.

ΟΠΙΣΘΙΟΣ ΚΑΤΙΩΝ ΚΛΑΔΟΣ
  • Ο οπίσθιος κατιών κλάδος πορεύεται στην οπίσθια μεσοκοιλιακή αύλακα μετά τον σταυρό της καρδιάς (σημείο συνάντησης της κολποκοιλιακής αύλακας με την οπίσθια μεσοκοιλιακή αύλακα). 
  • Αποτελεί συνέχεια της RCA (δεξιά επικρατών τύπος, 90%) ή της LCX (αριστερά επικρατών τύπος, 10%).

ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΕΡΕΘΙΣΜΑΤΑΓΩΓΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Φλεβόκομβος
  • Δεξιά στεφανιαία αρτηρία: 60%.
  • Αριστερή στεφανιαία αρτηρία: 40%.

Κολποκοιλιακός κόμβος
  • Δεξιά στεφανιαία αρτηρία: 80%.
  • Αριστερή στεφανιαία αρτηρία: 10%.
  • Δεξιά & αριστερή στεφανιαία αρτηρία: 10%.

Δεξιό σκέλος δεματίου His
  • Αριστερή στεφανιαία αρτηρία.

Πρόσθιος – άνω κλάδος αριστερού σκέλους δεματίου His
  • Αριστερή στεφανιαία αρτηρία.

Οπίσθιος – κάτω κλάδος αριστερού σκέλους δεματίου His
  • Δεξιά στεφανιαία αρτηρία.
  • Δεξιά & αριστερή στεφανιαία αρτηρία.

ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ
  • Παροχή αίματος στεφανιαίων αρτηριών: 250 – 400 ml / min (ηρεμία) έως 1 lt / min (έντονη άσκηση).
  • Καρδιακός μεταβολισμός: υπό φυσιολογικές συνθήκες η παροχή ενέργειας στην καρδιά βασίζεται στον αερόβιο μεταβολισμό των λιπαρών οξέων (1 μόριο παλμιτικού οξέος παρέχει 129 μόρια ΑΤΡ). Αντίθετα, υπό αναερόβιες συνθήκες, αυξάνεται ο καταβολισμός της γλυκόζης σε σημαντικό ποσοστό. Η στεφανιαία ροή επηρεάζεται από παραμέτρους που συσχετίζονται με τον καρδιακό μεταβολισμό. Αύξηση της στεφανιαίας ροής παρατηρείται σε μείωση της pO2 και του pH, αύξηση της pCO2 και αύξηση της συγκέντρωσης των ιόντων καλίου, του γαλακτικού οξέος και της αδενοσίνης.
  • Μυοκαρδιακή πρόσληψη οξυγόνου (myocardial oxygen consumption): καθορίζεται από τις βασικές ανάγκες του μυοκαρδίου (π.χ. διατήρηση κυτταρικής ομοιοστασίας, λειτουργία αντλιών κυτταρικής μεμβράνης, πρωτεϊνοσύνθεση), τη συστολική αρτηριακή πίεση, την καρδιακή συχνότητα, την ινότροπη κατάσταση καρδιάς, τη βράχυνση των μυοκαρδιακών ινών για την εκτέλεση του μηχανικού έργου της καρδιάς και τον όγκο της καρδιάς (ιδιαίτερα της αριστερής κοιλίας).
  • Μεγάλη σημασία έχουν η συστολική αρτηριακή πίεση και η καρδιακή συχνότητα. Το διπλό γινόμενο (ΣΑΠ Χ ΚΣ) αποτελεί τον κυριότερο δείκτη κατανάλωσης οξυγόνου.
  • Πίεση στεφανιαίων αγγείων: εξαρτάται από τη διαφορά πίεσης μεταξύ της ρίζας της αορτής και του δεξιού κόλπου. Υπό φυσιολογικές συνθήκες δεν αποτελεί σημαντικό παράγοντα ρύθμισης της αιματικής ροής. Αντίθετα, αποκτά μεγαλύτερη σημασία υπό συνθήκες αυξημένων ενεργειακών αναγκών ή σε παθολογικές καταστάσεις.
  • Συμπίεση αγγείων κατά τη συστολή: κατά την καρδιακή συστολή παρατηρείται περιορισμός ή αναστολή της ροής αίματος εξαιτίας της συμπίεσης των αγγείων του τοιχώματος των κοιλιών (ιδίως των υπενδοκάρδιων τριχοειδών).
  • Δράση συμπαθητικού: η διέγερση του συμπαθητικού συστήματος, σε συνδυασμό με την επίδραση των κατεχολαμινών, προκαλούν αγγειοδιαστολή των στεφανιαίων αγγείων.
  • Αγγειοδιασταλτικοί παράγοντες: νιτρώδη, αποκλειστές διαύλων ασβεστίου.
  • Αγγειοσυσταλτικοί παράγοντες: βαζοπρεσίνη, εργονοβίνη, προσταγλανδίνες.

ΑΥΤΟΡΡΥΘΜΙΣΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ
  • Η στεφανιαία κυκλοφορία παρουσιάζει μεγάλη δυνατότητα αυτορρύθμισης – εφεδρείας εφόσον η πίεση των στεφανιαίων αγγείων κυμαίνεται μεταξύ 60 – 145 mmHg. 
  • Αποδίδεται κυρίως στη μείωση των αντιστάσεων των διατιτραινόντων μικρών αρτηριών (διάμετρος άνω των 300 μm) και των προτριχοειδικών αρτηριολίων. 
  • Η αύξηση της στεφανιαίας ροής είναι δυνατό να φθάσει έως και πενταπλάσια τιμή. 
  • Σε άτομα με στένωση των στεφανιαίων αγγείων η αύξηση είναι μικρότερη: 4:1 σε 50% στένωση, 3:1 σε 70% στένωση και 2:1 σε 80% στένωση.

No comments: