ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΣΦΑΙΡΑΣ

ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Η υποκειμενική προσέγγιση κατά τη μελέτη των ψυχικών λειτουργιών περιλαμβάνει την αυτοπαρατήρηση και την ενδοσκόπηση. Έχει φιλοσοφική προέλευση και χαρακτηρίζεται από μικρή αποδεικτική αξία, καθώς βασίζεται στη διερεύνηση των στοιχείων της υποκειμενικής εμπειρίας. Θεωρείται ότι η αντίληψη του ατόμου για τον εαυτό του και τον κόσμο μπορεί να προσφέρει περισσότερες πληροφορίες στον ερευνητή από τη μελέτη της συμπεριφοράς.

Η Φαινομενολογική Ψυχολογία επικεντρώνεται κυρίως στον χώρο των συναισθημάτων, των συγκινήσεων και του ρόλου των βιωμάτων του χώρου και του χρόνου. Ο άνθρωπος παρουσιάζει την προνομιακή δυνατότητα να προβληματίζεται για την ύπαρξή του, να αναζητάει τη σχέση μεταξύ του Είναι (Sein) και της Ύπαρξης (Existence) και να έχει επίγνωση της επερχόμενης ανυπαρξίας του. Το βιωματικό υπόστρωμα κάθε ασθενούς συσχετίζεται άμεσα με τα συμπτώματα που εκδηλώνει εξαιτίας διαταραχών των ψυχικών λειτουργιών.

Σύμφωνα με την Υπαρξιστική Ψυχολογία, ο άνθρωπος κυριαρχείται από την ανάγκη αναζήτησης του υπερβατικού. Αντλεί το αίσθημα μοναδικότητας της ύπαρξής του μέσω της σχέσης με το υπερβατικό. Η επιθυμία για νόημα αντιστοιχεί στην επιθυμία για ηδονή των φροϋδικών ή στη θέληση για δύναμη των αντλεριανών και η απώλεια του νοήματος προκαλεί μεγάλο μέρος των προβλημάτων του σύγχρονου ανθρώπου. Το άτομο βρίσκεται αντιμέτωπο με έναν τεράστιο αριθμό δυνατοτήτων στη ζωή. Σε αυτό έγκειται η ελευθερία και η ευθύνη του ανθρώπου. Το άγχος της επιλογής εκτείνεται σε όλα τα επίπεδα, από το πρακτικό έως το ηθικό και το αισθητικό. Η κατάσταση περιγράφεται από τον Sartre ως καταδίκη στην ανθρώπινη ελευθερία. Η βαθιά αποξένωση του ατόμου από τα συναισθήματά του αναγνωρίζεται ως η βάση των ψυχοπαθολογικών εκδηλώσεων. Η μη αποκατάσταση μίας σωστής σχέσης του ατόμου με τον εαυτό του οδηγεί στην αποτυχία εκπλήρωσης των ενορμητικών του τάσεων, στις επιμέρους διαταραχές της διαπροσωπικής συναλλαγής και στην εμφάνιση του οντολογικού άγχους.

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Η αντικειμενική προσέγγιση επικεντρώνεται στη μελέτη των εξωτερικών – μετρήσιμων εκδηλώσεων και της συμπεριφοράς. Οι εφαρμοζόμενες μεθοδολογίες είναι αυστηρά αντικειμενικές και περιλαμβάνουν την αυτονόμηση του ερευνητή από το παρατηρούμενο φαινόμενο (συλλογή, καταγραφή, επεξεργασία, αξιολόγηση και ερμηνεία των δεδομένων). Μάλιστα, υπάρχει δυνατότητα επιβεβαίωσης των αποτελεσμάτων από άλλους ερευνητές με την εφαρμογή της ίδιας μεθοδολογίας. Ωστόσο, το μειονέκτημα της αντικειμενικής προσέγγισης είναι η αδυναμία κάλυψης του βιωματικού χώρου.

Έχουν χρησιμοποιηθεί διάφοροι μέθοδοι για την άντληση των ερευνητικών δεδομένων:
1. Γενετικές μελέτες.
2. Μελέτες βιολογικών δομών και διεργασιών.
3. Ψυχομετρικές εκτιμήσεις.
4. Ψυχαναλυτικές τεχνικές.
5. Φωτογράφηση και βιντεοσκόπηση.


No comments: