ΒΙΤΑΜΙΝΗ D: ΟΙ ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΕΣ, ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ, ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ



Η βιταμίνη D είναι μία λιποδιαλυτή βιταμίνη που περιέχεται φυσικά σε λίγα τρόφιμα, προστίθεται τεχνητά σε άλλα, ενώ διατίθεται και σε συμπληρώματα διατροφής. Παράγεται ενδογενώς στον ανθρώπινο οργανισμό υπό την επίδραση της υπεριώδους ακτινοβολίας. Συμμετέχει σε διάφορες φυσιολογικές διεργασίες, όπως είναι:
- Η προαγωγή της απορρόφησης του ασβεστίου στον γαστρεντερικό σωλήνα. 
- Η διατήρηση επαρκών επιπέδων ασβεστίου και φωσφορικών στο αίμα. 
- Η ρύθμιση του κυτταρικού πολλαπλασιασμού. 
- Η συμμετοχή σε λειτουργίες του νευρομυϊκού και του ανοσοποιητικού συστήματος. 

Οι δύο κυριότερες μορφές της βιταμίνης D είναι η εργοκαλσιφερόλη (βιταμίνη D2) και η χοληκαλσιφερόλη (βιταμίνη D3), οι οποίες συνολικά αναφέρονται ως καλσιφερόλη. Παράγοντες που επηρεάζουν την ενδογενή σύνθεση της βιταμίνης D είναι:
- Η εποχή του έτους, η ώρα και η διάρκεια της ημέρας. 
- Η νέφωση και η ύπαρξη ατμοσφαιρικών ρύπων.
- Η συγκέντρωση μελανίνης στο δέρμα. 
- Η χρήση αντιηλιακών. 
Τα τεχνητώς ενισχυμένα τρόφιμα θεωρείται ότι εξασφαλίζουν το μεγαλύτερο ποσοστό εξωγενούς πρόσληψης βιταμίνης D. 

Ανεπάρκεια της βιταμίνης D προκαλείται από:
- Μικρότερη της απαιτουμένης καθημερινή πρόσληψη βιταμίνης D. 
- Περιορισμένη έκθεση στο ηλιακό φως. 
- Μειωμένη απορρόφηση στο πεπτικό σύστημα.
- Διαταραχή της νεφρικής μετατροπής της καλσιδιόλης στην ενεργό μορφή. 
- Ορισμένα διαιτολόγια (π.χ. πλήρως χορτοφαγικό διαιτολόγιο). 
- Ορισμένες παθολογικές καταστάσεις (π.χ. αλλεργία στο γάλα αγελάδος, δυσανεξία στη λακτόζη).

Η ραχίτιδα και η οστεομαλακία αποτελούν τις παθολογικές καταστάσεις που κυρίως συσχετίζονται με ανεπάρκεια της βιταμίνης D. Ομάδες που βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο για την εμφάνιση ανεπάρκειας είναι:
- Βρέφη που θηλάζουν. 
- Ηλικιωμένα άτομα. 
- Άτομα που εκτίθενται στον ήλιο ανεπαρκώς. 
- Αυξημένη περιεκτικότητα μελανίνης στο δέρμα. 
- Άτομα με δυσαπορρόφηση του λίπους. 
- Παχύσαρκα άτομα. 

Σε νεότερες μελέτες διερευνάται η σχέση της βιταμίνης D με διάφορες παθολογικές καταστάσεις, όπως είναι η οστεοπόρωση, οι κακοήθεις νεοπλασίες, τα λοιμώδη νοσήματα, οι αλλεργικές καταστάσεις, η πολλαπλή σκληρυνση και οι καρδιαγγειακές παθήσεις. 

Από την άλλη πλευρά, τα αυξημένα επίπεδα βιταμίνης D προκαλούν - επίσης - παθολογικές διαταραχές: 
- Μη ειδικές εκδηλώσεις (ανορεξία, απώλεια σωματικού βάρους, πολυουρία και καρδιακές αρρυθμίες). 
- Αυξημένη συγκέντρωση ασβεστίου στο αίμα με αποτέλεσμα την εναπόθεση ασβεστίου στα αγγεία και σε άλλους ιστούς. 
- Τοξικές συνέπειες.

No comments: