Τοξική Εγκεφαλοπάθεια: Μία Επιδημία Αρχίζει να Αναγνωρίζεται

Η τοξική εγκεφαλοπάθεια αποτελεί παθολογική κατάσταση κατά την οποία η δυσλειτουργία του εγκεφαλικού ιστού αποδίδεται στη δράση χημικών παραγόντων και περιβαλλοντικών τοξινών. Η κλινική εικόνα των ασθενών περιλαμβάνει αδυναμία συγκέντρωσης, διαταραχές μνήμης, αίσθημα κόπωσης, καταθλιπτικό συναίσθημα ή συναισθηματική ευμεταβλητότητα. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι εκδηλώσεις αυτού του τύπου αποδίδονται συχνά στη φυσιολογική διαδικασία της γήρανσης, σε αγχώδεις διαταραχές ή σε δυσπροσαρμοστικά στοιχεία της προσωπικότητας του ατόμου. Έτσι, σπάνια τίθεται η διάγνωση της τοξικής εγκεφαλοπάθειας από τους ιατρούς. 

Ωστόσο, βασικοί αιτιολογικοί παράγοντες για την εμφάνιση αυτών των εκδηλώσεων μπορεί να είναι χημικές ουσίες που ανευρίσκονται στο εξωτερικό περιβάλλον, στις οικίες και στους χώρους εργασίας. Η ομάδα των χημικών ουσιών που συσχετίζονται με την πρόκληση τοξικής εγκεφαλοπάθειας συμπληρώνεται συνεχώς και οι ερευνητές διεξάγουν μελέτες για να αποκαλύψουν τοξικές επιδράσεις στον εγκέφαλο από έναν όλο και μεγαλύτερο αριθμό ουσιών. Κατασκευαστικά υλικά, χημικοί παράγοντες στην επίπλωση, καλλυντικά ακόμα και ορισμένα είδη γραφείου έχουν περιληφθεί σε αυτή την ομάδα. Βέβαια, οι ρύποι του αέρα των εξωτερικών και εσωτερικών χώρων και τα φυτοφάρμακα αποτελούν τους γνωστότερους παράγοντες κινδύνου, κυρίως λόγω προηγούμενων μελετών αναφορικά με άλλες παθολογικές καταστάσεις (π.χ. νεοπλασματικά νοσήματα). 

Η επιστημονική κοινότητα αποδέχεται πλέον την άποψη ότι ο εγκεφαλικός ιστός υφίστανται την επίδραση ουσιών του περιβάλλοντος, εντός του οποίου δραστηριοποιείται καθημερινά ο σύγχρονος άνθρωπος. Μέσω της αναπνευστικής οδού, οι χημικοί αυτοί παράγοντες εισέρχονται στην αιματική κυκλοφορία και φέρονται σχετικά ταχέως στον εγκέφαλο. Μάλιστα, εάν τα επίπεδα των συστατικών που συνιστούν την αντιοξειδωτική θωράκιση του οργανισμού είναι ανεπαρκή, οι χημικοί παράγοντες επιδρούν αναλλοίωτοι στον εγκεφαλικό ιστό προκαλώντας ποικίλου βαθμού διαταραχές των ανώτερων νοητικών λειτουργιών. Οι ενδεχόμενες συνέπειες μπορεί να είναι σοβαρές. Έχουν καταγραφεί περιπτώσεις αυτοκινητιστικών ατυχημάτων και λαθών του πληρώματος αεροπλάνων εξαιτίας επηρεασμού της κριτικής ικανότητας μετά από εισπνοή ερεθιστικών αερίων. Επίσης, δεν είναι δυνατό να εκτιμηθεί η συμβολή των προκαλούμενων μεταβολών της ψυχικής διάθεσης στα προβλήματα των διαπροσωπικών σχέσεων, η αύξηση της συχνότητας των οποίων καταγράφεται στις σύγχρονες κοινωνίες. Οι επιδράσεις των χημικών παραγόντων μπορεί – ακόμα – να συνδεθούν με την εμφάνιση πτωχής εργασιακής απόδοσης ή μαθησιακών δυσκολιών (στα παιδιά). Μάλιστα, ορισμένοι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η μελέτη αυτών των χημικών επιδράσεων πιθανώς να συμβάλει στην πληρέστερη κατανόηση του φαινομένου αύξησης της εγκληματικότητας και της προοδευτικής ανόδου των μετρήσεων επιπολασμού της κατάθλιψης στον γενικό πληθυσμού, όπως υποδεικνύεται και από την αύξηση της αναγκαιότητας χορήγησης αντικαταθλιπτικών φαρμάκων. 

Είναι αλήθεια ότι οι κλινικοί ιατροί δυσκολεύονται να εκτιμήσουν σωστά τις εκδηλώσεις της τοξικής εγκεφαλοπάθειας, γεγονός που εν μέρει αποδίδεται σε ελλιπή ενημέρωση σχετικά με τον τομέα της Περιβαλλοντικής Ιατρικής. Κατά κανόνα, ασθενείς με τέτοιου τύπου συμπτώματα παραπέμπονται για νευρολογική ή ψυχιατρική εκτίμηση, οπότε η καθιερωμένη στρατηγική αντιμετώπισης δεν περιλαμβάνει μέτρα για τον περιορισμό της έκθεσης στους ύποπτους χημικούς παράγοντες. Ωστόσο, με την πλήρη αποσαφήνιση των πιθανών συσχετίσεων, οι τοξικές επιδράσεις στον εγκέφαλο μπορεί να αναγνωρισθεί ότι έχουν διαστάσεις σύγχρονης επιδημίας. Τουλάχιστον, αυτή η πρόβλεψη διατυπώνεται από αρκετούς ερευνητές.

No comments: