19.4.14

ΜΕΙΖΩΝ ΚΑΤΑΘΛΙΠΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ

Η μείζων καταθλιπτική διαταραχή προσβάλλει περίπου το 15% του γενικού πληθυσμού σε κάποια φάση της ζωής.
Η ύπαρξη οικογενειακού ιστορικού είναι συνήθης και προδικάζει υποτροπιάζουσα πορεία της νόσου.
Ένα επεισόδιο μείζονας καταθλιπτικής διαταραχής μπορεί να αποτελεί αρχική εκδήλωση της διπολικής διαταραχής.
Για να τεθεί η διάγνωση της μείζονας καταθλιπτικής διαταραχής πρέπει η παρουσία κατάθλιψης / ευερεθιστότητας ή η έλλειψη φυσιολογικού κινήτρου / ευχαρίστησης να διαρκεί για τουλάχιστον 2 εβδομάδες σε συνδυασμό με 4 ή περισσότερες από τις παρακάτω εκδηλώσεις:
  • Μεταβολή της όρεξης και του σωματικού βάρους.
  • Αϋπνία ή υπνηλία.
  • Κόπωση ή απώλεια ενεργητικότητας.
  • Ψυχοκινητική διέγερση ή επιβράδυνση.
  • Αισθήματα αναξιότητας, αυτοκατηγορίας ή ενοχής.
  • Περιορισμός της ικανότητας συγκέντρωσης και λήψης αποφάσεων.
  • Υποτροπιάζουσες σκέψεις θανάτου ή αυτοκτονίας.
Κατά τη διάρκεια του επεισοδίου διαπιστώνονται παθολογικό ηλεκτροεγκεφαλογράφημα ύπνου, διαταραχές της νευρομεταβίβασης μονο-αμινών και δυσλειτουργία του άξονα υποθαλάμου - υπόφυσης - επινεφριδίων. Τα ευρήματα αυτά εξαφανίζονται με την έναρξη θεραπευτικής αγωγής και τη λύση του καταθλιπτικού επεισοδίου. 
Μικρός αριθμός ασθενών παρουσιάζει ψυχωσικά συμπτώματα (ψευδαισθήσεις, παραληρητικές ιδέες).
Σημαντικό ποσοστό των ασθενών αδυνατούν να περιγράψουν τη ψυχολογική τους κατάσταση και αναφέρουν πολλαπλά γενικευμένα σωματικά συμπτώματα.
Τυπικά, το πρώτο καταθλιπτικό επεισόδιο εκδηλώνεται κατά την τρίτη ή τέταρτη δεκαετία της ζωής, χωρίς να αποκλείεται η εμφάνιση μείζονας κατάθλιψης κατά την παιδική ή την εφηβική ηλικία.
Περίπου το 50% των ασθενών ακολουθεί μία υποτροπιάζουσα πορεία μετά το πρώτο επεισόδιο με την εκδήλωση δευτέρου επεισοδίου εντός 2 ετών.
Επεισόδια που δεν αντιμετωπίζονται θεραπευτικά υποχωρούν συνήθως αυτόματα εντός 5 - 9 μηνών, ενώ χρόνια κατάθλιψη παρατηρείται σε μικρό ποσοστό των ασθενών.
Πολλές απόπειρες αυτοκτονίας συνδέονται με την παρουσία μείζονας καταθλιπτικής διαταραχής. Στοιχεία που θέτουν έναν ασθενή σε αυξημένο κίνδυνο αυτοκτονικής συμπεριφοράς είναι:
  • Πρόθεση - διατυπωμένο σχέδιο - μέθοδος για την τέλεση αυτοκτονίας.
  • Ταυτόχρονη χρήση οινοπνεύματος ή άλλων ψυχοδραστικών ουσιών.
  • Ψυχωσική συμπτωματολογία.
  • Μεγάλη ηλικία.
  • Άρρεν φύλο.
  • Λευκή φυλή.
  • Σοβαρή παθολογική νόσος.
  • Κοινωνική απομόνωση.
Ασθενείς με μη επιπλεγμένη μονοπολική κατάθλιψη είναι δυνατό να αντιμετωπισθούν ως εξωτερικοί ασθενεί:
  • Η έναρξη αντικαταθλιπτικής αγωγής οδηγεί σε ύφεση των συμπτωμάτων εντός 2 - 6 εβδομάδων.
  • Η αγωγή πρέπει να συνεχίζεται για 9 - 12 μήνες και κατόπιν να ελαττώνεται σταδιακά.
  • Ο συνδυασμός με ψυχοθεραπεία (συνήθως γνωσιακή - συμπεριφορική θεραπεία) επιφέρει καλύτερα και πιο μακροπρόθεσμα αποτελέσματα.  
  • Ηλεκτροσπασμοθεραπεία μπορεί να εφαρμοσθεί σε ασθενείς με απειλητική για τη ζωή κατάθλιψη που δεν ανταποκρίνονται στην αντικαταθλιπτική αγωγή.
Ασθενείς με αυτοκτονικό ιδεασμό πρέπει να εισάγονται σε νοσοκομείο.